Twórca koncepcji pomnika 15. Pułku Ułanów Poznańskich, Kopca Wolności na Malcie, Domu Tramwajarza oraz monumentalnego gmachu Wyższej Szkoły Handlowej. 145 lat temu urodził się Adam Ballenstedt (1880-1942).

We wtorek, 21 października, zmarł prof. UAM dr hab. Zbigniew Pilarczyk, wybitny historyk specjalizujący się w historii wojskowości. 

Poznań Game Arena 2025 - największe w Polsce i jedno z najważniejszych w regionie wydarzeń branży gier - odbędzie się po raz 19., tradycyjnie już na Międzynarodowych Targach Poznańskich.

Muzeum Etnograficzne przy ulicy Grobla 25 zmienia nazwę. Teraz to Muzeum Kultur Świata! Ale nie chodzi tylko o szyld... Między 24 a 26 października - podczas weekendu otwarcia można sprawdzić, co się w nim zmieniło. A potem odwiedzać je przez kolejne dekady.

Nie ma nic bardziej przewrotnego w polskim popie niż to, że jeden z jego najbardziej światowych głosów pochodzi z miasteczka, które nie figuruje w żadnym międzynarodowym przewodniku po kulturze. Sara James z Ośna Lubuskiego - młoda dziewczyna o głosie większym niż jakakolwiek geografia - od samego początku nie mieściła się w schematach, w jakie próbowano ją włożyć. Od momentu, kiedy pojawiła się na Eurowizji Junior, przez amerykański "Mam talent", aż po wydany jesienią ubiegłego roku debiutancki album "Playhouse" (2024), jej kariera wyglądała na ciągły dialog między dojrzewaniem a świeżo nabytą świadomością, że nie ma nic trudniejszego niż "być sobą na oczach świata". Za kilka dni posłuchamy jej w Blue Note.

Jakob von Uexküll, niemiecki biolog, etolog i teoretyk systemów, opisał świat znaczeń konstruowany przez zmysły i zdolności poznawcze. Subiektywny świat danego organizmu określił pojęciem "Umwelt". Jego spostrzeżenia wykorzystał Adam Ziajski, przygotowując wydarzenie artystyczno-badawcze, w którym aktywny udział bierze publiczność, specjaliści od technologii oraz zespół performerek i performerów.

Być może nie zauważyliśmy momentu, w którym zaczęliśmy kręcić się w kółko - ważkie dyskusje o #metoo, woke czy cancel culture zatrzymały się na kilku mocno już wyjałowionych argumentach, a ważniejsze od tego, by uczynić zasady społeczne bardziej sprawiedliwymi, stało się to, kto kogo skuteczniej zakrzyczy i "zaora". Luca Guadagnino w "Po polowaniu" strąca to wszystko butem z powrotem do głębokiej wody i przy okazji opowiada ciekawą historię.

Już w tę środę Wydawnictwo Miejskie Posnania zaprasza na spotkanie wokół najnowszego tomu "Kroniki Miasta Poznania", który skupia się na wątkach dotyczących poznańskiego środowiska filozoficznego.

- Nieznane może niepokoić. Ale może też fascynować, obiecując przeżycie niezwykłej przygody - zapowiada 10. już edycję festiwalu Konteksty dyrektor Teatru Animacji Piotr Klimek. - Stoimy u progu czegoś nowego. Nasz świat drży i chwieje się w posadach. Jeżeli już kilka lat temu wydawało się nam, że oto jesteśmy świadkami nadchodzącej nowej rzeczywistości, to z perspektywy roku 2025 nic wówczas nie wiedzieliśmy o przemianach. Jako festiwal stoimy u progu dorosłości, jesteśmy żaglowcem mijającym ostatnią redę, astronautą i astronautką w startującej rakiecie.

Gdyby ktoś chciał dorównać jej bohaterkom w słownej szermierce, pewnie okazałoby się, że przyszedł z nożem na strzelaninę. Pisze tak, by w jej prozie co chwilę pojawiały się malutkie konflikty. A każdy z nich prowadził do erupcji jej literackiego talentu. Pisarskie objawienie roku 2023 (choć kto miał wiedzieć, ten doskonale wiedział o niej lata wcześniej) już we wtorek zagości w CK Zamek. Czy najnowsza powieść Zyty Rudzkiej "Tylko durnie żyją do końca", powtórzy sukces poprzedniczki? Tego dowiemy się już niebawem, ale mamy wszelkie prawo być dobrej myśli.

O kryzysie męskości powstają filmy, książki, akademickie dysputy. Gorący temat postanowił poruszyć również kurator trwającej w CK Zamek wystawy sztuki nowoczesnej "Drwal. Historie o męskości" - Przemysław Jędrowski. I podszedł do tej kwestii bardzo krytycznie.

Czy gwara poznańska przetrwa? Czy uda się ocalić od zapomnienia opowieści naszych dziadków i rodziców o minionych czasach? O niematerialnych dobrach kultury opowiada Monika Herkt, dyrektorka Poznańskiego Centrum Dziedzictwa, i prof. Anna Weronika Brzezińska z Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.

Chris Botti - jego nazwisko od lat kojarzy się z perfekcją brzmienia, koncertową maestrią i niezwykłą umiejętnością łączenia światów: smooth jazzu, klasyki, popu oraz tego, co w jazzie najczystsze. Jesienią 2025 roku ten znany - bynajmniej nie tylko z muzycznej przyjaźni ze Stingiem - amerykański trębacz ponownie zawita do Polski, odwiedzając również poznańską Salę Ziemi. Jego koncert będzie swoistą podróżą przez trzy dekady kariery artysty, który w wieku 60 lat postanowił zrobić coś, na co wielu jego rówieśników prawdopodobnie nie miałoby już odwagi: zrzucić blichtr, orkiestracje, gości specjalnych i wrócić do samego rdzenia - do trąbki i zespołu. Symbolem tego zwrotu stał się wydany w 2023 roku solowy album o znamiennym tytule "Vol. 1".

Budynek Arkadii, dawnego Teatru Miejskiego przy pl. Wolności, większość z nas doskonale zna z zewnątrz. Za to niewielu wie, jak wygląda w środku i co się w nim dzieje na co dzień. 18 października czekają nas drzwi otwarte - działające tu instytucje opowiedzą o swojej pracy. Na gości czekają wystawy, warsztaty, pokazy filmów i spektakl.

Galeria w Bramie to galeria fotografii, która pokazuje rzeczywistość taką, jaka jest - mówi Marcin Muth, z którym rozmawiamy z okazji piątych urodzin jej funkcjonowania.

- Moją małą misją jest walka z podejściem biznesowym do przynależności klubowej. Bo ludzie pytają zazwyczaj, jakie będą mieli zniżki, ile odzyskają ze składki rocznej, czy to im się opłaci. Ale nie o to chodzi. Ja zapisałam się do klubu, bo potrzebuję ludzi. Od dziecka fascynują mnie góry - mówi Natalia Kita, prezeska Klubu Wysokogórskiego w Poznaniu, który ma już 75 lat.

Zacznie się od Niechęci, a potem w trzy jesienne i zimowe wieczory pojawiać się będą artyści ukazujący nowoczesne, powiedzmy progresywne rozumienie jazzu. Wszystko to w klubie 2Progi.

Międzynarodowy Festiwal Filmów dla Młodej Widowni Ale Kino! ogłasza tegorocznych laureatów Platynowych Koziołków, czyli nagrody za szczególny wkład w rozwój kina dla dzieci i młodzieży. W tym roku nagrodę otrzymują Magdalena Nieć i Mariusz Palej - twórcy, którzy od lat kształtują oblicze współczesnego polskiego kina dla młodej widowni.

Co nowego w fonografii? Wybitni artyści kojarzeni ze światem jazzu kreują świeże fascynujące zjawiska - jak trio RGG z Robertem Więckiewiczem czy Bartłomiej Oleś w swych klasycznych i elektronicznych poszukiwaniach. Z kolei grupy Steve Martins oraz Wielkie Ilości Piorunów Na Raz pokazują jak rewelacyjna i poruszająca jest wciąż muzyka rockowa - gdy omija komercyjne mielizny. Co ciekawe, wszyscy wymienieni - poza RGG i Robertem Więckiewiczem - tworzą w Poznaniu...

Finał Off Opera, Festiwal Pamiętajmy o Osieckiej, spektakle z okazji jubileuszu Teatru Usta Usta Republika - to tylko część wydarzeń, w których możecie wziąć udział w nadchodzący weekend. Do tego koncert "Gwiazdy chopinowskiego Olimpu", premiera "Hrabiny" w Teatrze Wielkim i wspaniałe powroty - "Pigmalion" (Teatr Polski), "Zmierzch długiego dnia" (Teatr Nowy) czy "Deszczowa piosenka" (Teatr Muzyczny). Zapraszamy do lektury "Kultury na weekend" i przebierania w wydarzeniach!

Już w najbliższą sobotę wystartuje V Biennale Tkaniny Artystycznej w Poznaniu. Hasłem tej edycji jest "Podróż do niewidzialności".

Zanim jeszcze poznamy i usłyszymy w Poznaniu na żywo laureatów tegorocznego konkursu chopinowskiego, czeka nas spotkanie z jednym z najbardziej ekscytujących pianistów zapamiętanych z XVII konkursu sprzed dziesięciu lat - Charlesem Richardem-Hamelinem.

Już w ten piątek, w ramach Festiwalu Moniuszki, odbędzie się premiera opery "Hrabina", której realizacji podjęła się Karolina Sofulak, znana z pracy nad "Rusałką", "Faustem" czy "Albertem Herringiem". 

Najbardziej słoneczny region Włoch w najbardziej ponurą porę roku? Trudno o lepszą zachętę, by wziąć udział w tegorocznym Festiwalu Kultur Europy, poświęconemu kolorowej, leżącej na "obcasie" włoskiego buta, Apulii. Warto rezerwować czas w dniach 11-21 października.

Potrzebujemy takich filmów, jak "Droga do Vermiglio", w czasach nieustającego bodźcowania - prostych, czułych, szczerych, wyciszających, autentycznych.

W dniach 10-12 października załoga Teatru Usta Usta Republika zaprasza na spektakl "Tymczasem pa, Kochany Skarbunieczku" oraz warsztaty teatru dokumentalnego, które będą poprowadzone przez Ewę Kaczmarek. 

Dlaczego historia Elżbiety Zawackiej, pseudonim "Zo", agentki wywiadu Armii Krajowej, konspiracyjnej kurierki, łączniczki i szyfrantki, zainteresowała pisarkę z Wielkiej Brytanii? O to będziemy mogli zapytać osobiście Clare Mulley na środowym spotkaniu w Centrum Szyfrów Enigma.

Teatr Nowy wziął się za Gombrowicza, na podstawie tekstów którego stworzył "Rejs" - "opowieść o wyborach i cenie za nie płaconej, lekcja przetrwania i podręcznik żeglugi w warunkach dziejowego sztormu."

Festiwal Fantastyki Pyrkon zdobył tytuł Najważniejszego Produktu Turystycznego 2025 roku. Wyniki 22. edycji konkursu ogłoszono podczas uroczystej gali w Poznaniu.

Już niebawem (i to po raz 28!) udowodnimy, że o kim jak o kim, ale o Osieckiej pamiętamy doskonale. Między 9 a 12 października scena Teatru Nowego im. Izabelli Cywińskiej w Poznaniu uginać się będzie od talentu, charyzmy i nowego spojrzenia na teksty, które od lat kształtują naszą wrażliwość.