Już na pierwszej stronie pojawia się chęć prania po gębach i Spitsbergen. Toż to nowa książka Szczepana Twardocha! A w niej, nie po raz pierwszy, śląski pisarz każde nam uciekać przed totalitaryzmem i niedźwiedziami. Z nieco już oswojonego przez autora Svalbardu ruszamy jednak na Syberię i do Kołymy, gdzie w łagrach i na lodowym pustkowiu, wśród wszystkich możliwych do wymyślenia form przemocy, giną piękne hasła rewolucji proletariatu. A także człowieczeństwo.

Albo czego masz za dużo: zgiełku, kłopotów, problemów, które nie dają zasnąć lub budzą w środku nocy? Bo gdy z jednej strony brakuje pieniędzy, spokoju, poczucia stabilności, to przecież po drugiej czegoś jest zdecydowanie nadto.

Choć byli prześladowani i systemowo eksterminowani - przez lata nie przysługiwał im status ofiar. Propaganda, plotki i uprzedzenia czyniły ich rzekomo współwinnymi cierpienia innych. Mowa o homoseksualistach więzionych w nazistowskich obozach koncentracyjnych i innych placówkach penitencjarnych w Niemczech i okupowanej Europie pod rządami Hitlera. O włączenie ich do pamięci zbiorowej zabiega Joanna Ostrowska, autorka książki Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej. W najbliższy czwartek pisarka spotka się z czytelnikami w winiarni "Pod Czarnym Kotem".

Tanganika w pierwszej połowie XX wieku to tygiel kultur i narodów, w którym przenikają się, a często też walczą o dominację, wpływy afrykańskie, azjatyckie oraz europejskie. I to właśnie do niej przenosi nas laureat literackiej Nagrody Nobla w 2021, Abdulrazak Gurnah, w Powróconych. To powieść o pokoleniach naznaczonych piętnem kolonializmu, zinstytucjonalizowanym wyzysku, starciach tradycji z postępem. A także - o powrotach. Nie tylko tych pożądanych.

Dziełem prawdziwie zachwycającym jest wydana właśnie książka poświęcona płytom z muzyką Krzysztofa Komedy Trzcińskiego, urodzonego w Poznaniu wybitnego pianisty i kompozytora.

- Pierwsze lata AIDS były przemilczane i to milczenie trwa w dalszym ciągu - mówiła w wywiadzie dla "Przekroju" Rebecca Makkai - Dlatego właśnie uważam, że potrzebujemy teraz więcej książek o AIDS, zwłaszcza napisanych przez ludzi, którzy pamiętają same początki epidemii (...). Wierzyliśmy jak nikt to opowieść o losach chicagowskiej bohemy lat 80., które naznaczyła wszechobecna śmierć. A także o solidarności w obliczu najgorszego. Już w najbliższą środę jej autorka będzie gościnią CK Zamek.

W atmosferę spokoju i dobrej melancholii wprowadza najnowszy tomik Tomasza Dalasińskiego Sztuka zbierania mgły. Taka lektura, poetycki spryt, doznania, na jakie pozwala ten język, to ważne przeniesienia uwagi ze zmęczonego nowoczesnością świata w przestrzenie obserwacji, niemalże zatrzymania.

W zasadzie gra idzie dziś o to, czy to ona nas zje, czy jednak zdołamy nad nią zapanować zanim będzie za późno - takie mam refleksje wokół technologii po lekturze książki Natalii Hatalskiej Wiek paradoksów.

Chełm podarował nam Kalesony Boga Wojny, Dębica - Przyczłapy do Bulgulatora nr 6, Siedlce zaś - Dziewczynkę z Granatami. To tylko przykładowe nazwy zespołów współtworzących w latach 1975-2022 polską alternatywę muzyczną. Trud opracowania możliwie wyczerpującego spisu formacji i projektów solowych aktywnych w minionych pięciu dekadach wzięli na swoje barki Artur Sobiela i Tomasz Sikora. Narodowy spis zespołów zarówno ocala od zapomnienia setki garażowych kapel, jak i podkreśla kreatywność - jeśli nie muzyczną, to chociaż onomastyczną - naszych artystów. Ale, żeby nie było zbyt słodko, zwraca też uwagę na wiele niepokojących zjawisk ideowych powiązanych z kontrkulturą.

Paulina Korzeniewska jest poetką, ale i literaturoznawczynią, na co dzień związaną z Uniwersytetem Zielonogórskim. Jej utwory zyskały już uznanie krytyków - debiutancki zbiór z 2011 roku Usta Vivien Leigh przyniósł nominację do wrocławskiego Silesiusa. Pogodna biel dobrego samopoczucia z 2016 roku nagrodzona została Lubuskim Wawrzynem Literackim.