- Chodzi o to, by nie powtarzać frazesów, które często powtarzają też dorośli, na przykład "weź się w garść", "inni mają gorzej", "nic się nie stało czy "Bóg tak chciał"- wyliczał w rozdziale Pierwsza pomoc psychologiczna Tomasz Balicki, nauczyciel wiedzy o społeczeństwie na łódzkich Bałutach, ale też terapeuta i certyfikowany interwent kryzysowy. Dalej w Nie powiem ci, że wszystko będzie dobrze - nowej książce Justyny Sucheckiej czytamy, że "możemy wesprzeć taką osobę w kryzysie, choćby opisując jej to, co obserwujemy i czujemy, że już proste »widzę, jak bardzo cierpisz« może mieć wielkie znaczenie."

Ale że feministki w XII wieku w Europie? Zdecydowanie tak! Może nie paliły staników, bo tych w garderobianym arsenale jeszcze nie było, za to w głowach i w sercach były feministkami, nawet jeśli same o sobie w życiu by tak nie pomyślały - bo żyły za klasztorną furtą.

Nowa polska proza z gracją łączy zwrot ku rubieżom ze zwrotem ku śmierci, która potrafi zawładnąć życiem. Udowodniła to Honek w świetnych Białych nocach, udowadnia to Łukasz Barys w równie dobrych i poniekąd podobnych Kościach, które nosisz w kieszeni. Laureat Paszportu "Polityki" 2021 czerpie to, co najciekawsze z XX-wiecznego nurtu literatury "ludzi marginesu", a na dodatek dodaje sporo od siebie. Za pomocą różnych odcieni szarości maluje obraz Pabianic, w którym realizm magiczny nieustannie ściera się z brutalnym realizmem codziennym.

- Czytaliśmy m.in. Rok 1984 Orwella i Małego Księcia. Jak widać, bardzo różne pozycje i to właśnie świetnie się sprawdza podczas rozmów - mówi Ryszard Kupidura* z Zamkowego Klubu Książki Ukraińskiej.

- Każda postać historyczna była człowiekiem z krwi i kości, ale polityka historyczna sprawia, że w zbiorowej świadomości istnieje tyle stereotypów. Bona była piękna, przedsiębiorcza i silna. "Urodziła się, by rządzić mężczyznami", ale polskiej szlachcie się to nie spodobało, dlatego została tłustą trucicielką. Jadwiga z kolei miała pasować do ideału żony, więc jej biografię okrojono z wielu wątków. A to z nią Krzyżacy prowadzili rozmowy dyplomatyczne! Musiała być naprawdę nietuzinkową kobietą... - mówi Agnieszka Jankowiak-Maik*, autorka książki Historia, której nie było.

Jeśli od ponad dwóch lat macie wrażenie, że zawrotną karierę w świecie mody robi dres, to zdaje się, że temu wrażeniu jest całkiem blisko do rzeczywistości. I w tym wymiarze na przestrzeni lat wszystko, co dzieje się w świecie mody, jest fascynującym wręcz obrazem historii.

- Z jakiegoś powodu Handke był tłumaczony rzadziej niż inni czołowi przedstawiciele współczesnej literatury niemieckojęzycznej, co przełożyło się na jego stosunkowo niewielką rozpoznawalność w naszym kraju. Nie uznałem tego jednak za powód do rozpaczy, ale wręcz przeciwnie - za niepowtarzalną okazję - mówi Kamil Idzikowski*, poznański tłumacz debiutujący przekładem książki Petera Handkego Strach bramkarza przed jedenastką.

Każdy, kto choć raz był młody, znajdzie w Hard Land coś z własnych doświadczeń. Czy będzie to poczucie beztroski z czasów, gdy nie trzeba było zabiegać o ubezpieczenie, czy też raczej ból odrzucenia lub pierwsze z wielkich rozczarowań - to już kwestia indywidualna. Benedict Wells zaprasza nas w sentymentalną podróż do prowincjonalnego Grady w Missouri A.D. 1985. Najlepsze w tej książce jest jednak to, co nie stara się być amerykańskie.

- Zacząłem się zastanawiać, dlaczego nie wiemy, że mieliśmy w Poznaniu takiego odkrywcę. Kroniki portugalskie podają, że bez Gaspara zaginęli by na oceanie w drodze powrotnej z Indii. Zasługa Gaspara to także odkrycie Brazylii i przyjęcie jej do grona kolonii portugalskich. Tymczasem u nas ta postać rozpłynęła się w niebycie - mówi Radosław Nawrot*, autor powieści Gaspar da Gama.

Igra z czasem i z ludzką pamięcią Georgi Gospodinow w swojej najnowszej powieści Schron przeciwczasowy. Ale nie jest to igraszka błaha, lecz głęboka, zmuszająca do refleksji zarówno jednostkowej, jak i zbiorowej.