Jeśli nie Grecja czy Turcja, to najprawdopodobniej Egipt. Kraj Omara Sharifa i Mohameda Salaha to od dłuższego czasu jeden z najchętniej odwiedzanych przez naszych rodaków rajów turystycznych. Jeśli jednak Polak w tym roku nie pojedzie do Egiptu, to Egipt przyjedzie do Polaka. A to dzięki Maciejowi Miłkowskiemu, który dla Wydawnictwa Poznańskiego przetłumaczył książkę Charlotte Booth. Jak przeżyć w starożytnym Egipcie? Nie tak łatwo.

Symboliczny tytuł biografii - A tam, cicho być! - cytat ze słynnego monologu kabareciarza z roku 1983, był też, jak się okazuje, ulubionym powiedzeniem jednego z synów Smolenia, Piotra, który tak odpowiadał, gdy ktoś mu przeszkadzał w zabawie.

Bez patosu, codzienność przeplatając mignięciami wspomnień, chwilą refleksji nad tym, co wokół nas - i tak można, i warto, opowiedzieć o końcu wieku XX i początkach XXI w Europie Środkowo-Wschodniej.

Napisanie paru stron o Stanisławie Rośku okazuje się wyjątkowo trudne, prawie niewykonalne. Jak napisać o nim solidnie, nie popadając w żadną z  okolicznościowych manier? Żeby było naprawdę o nim, czyli osobnej osobie, a nie osobistości, wyróżnionej przez kapitułę poznańskiej Nagrody im. Adama Mickiewicza, tym samym wydanej na widok i osąd publiczny? Nie wiem.

Ósmy rok funkcjonowania Poznańskiej Nagrody Literackiej okazał się szczęśliwy dla Stanisława Rośka, który zdobył Nagrodę im. Adama Mickiewicza za całokształt twórczości. Z kolei Nagrodę im. Stanisława Barańczaka w tym roku wręczono poetce - Urszuli Honek. Odbierając wyróżnienie za książkę Zimowanie (Wydawnictwo WBPiCAK, 2021) powiedziała: - Osiem lat temu wysłałam swoje wiersze Mariuszowi Grzebalskiemu i pamiętam z jakim niepokojem czekałam na odpowiedź. Myślę, że chciałabym, żeby ten niepokój pozostał ze mną. Myślę, że to pomaga.

Hasłem przewodnim tegorocznego Festiwalu Fabuły jest Po sąsiedzku, a główną bohaterką niezmiennie literatura, tym razem anglosaska, ukraińska i czeska. Dziś będzie o tej ostatniej, bo w sobotnie wietrzne popołudnie w Centrum Kultury Zamek spotkaliśmy się z Anną Bolavą, autorką książki W ciemność.

- Wyobrażam to sobie, ale nie mam pojęcia, kiedy może się stać - na pytanie o kres wojny i ukraińskie zwycięstwo odpowiedziała na spotkaniu w Zamku Kateryna Babkina, autorka nagrodzonych Angelusem opowiadań Nikt nie tańczył, jak mój dziadek. - To będzie na pewno straszny dzień zważywszy na to, jakie odnieśliśmy straty. Dzień końca wojny będzie tak naprawdę początkiem walki z konsekwencjami tego, co się teraz dzieje - dodała.

Debiut dramaturgiczny Twardocha nie zaskakuje. Byka możemy traktować jak syntezę poglądów pisarza, zarówno tych, pod którymi podpisywał się własnym nazwiskiem, jak i tych, za które nadstawiali karku i policzka bohaterowie jego powieści. Czy to źle? Ależ skąd! Byk to bowiem nie tylko destylat o wyjątkowo wysokim stężeniu Twardocha, lecz również wstrząsające studium rozkładu pożycia rodzinnego i społecznego. I kolejna próba zmierzenia się ze śląskością.

Poznańskie wydawnictwo WBPiCAK wydało niedawno w serii poetyckiej złożoną i niejednoznaczną w formie publikację Joanny Oparek Małe powinności. Choć teksty znalazły swoje miejsce w serii poetyckiej, to lektura tego zbioru wywołuje szereg fantazji. Chociażby taką, by tekstów poematów, odezw, monologów, stylizowanych zagajeń móc wysłuchać w formie nagrania.

Gdzie pojawiają się przemoc i cierpienie, tam zaraz obok, na zgliszczach okaleczonej rzeczywistości, kwitną empatia i bohaterstwo. Tak wygląda nasz świat. - By go zrozumieć, oswoić, potrzebujemy języka i narracji - zaznacza Marcin Jaworski, kurator Festiwalu Fabuły. Już po raz piąty CK Zamek zaprasza na serię wyjątkowych spotkań obfitujących w fascynujące, a często i bolesne historie. Motywem przewodnim tegorocznego festiwalu będzie sąsiedzkość. Zrozumieć sąsiadów i ich dramaty znaczy bowiem zrozumieć świat.