Kultura Poznań.pl

Aktualności

opublikowano:

Znamy laureata Poznańskiej Nagrody Literackiej!

Jan Gondowicz tegorocznym laureatem Poznańskiej Nagrody Literackiej im. Adama Mickiewicza, Urszula Honek, Katarzyna Szweda i Igor Jarek nominowani do Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka. Wręczenie Nagrody Literackiej oraz ogłoszenie zwycięzcy Nagrody-Stypendium już 28 maja, podczas uroczystej gali.

. - grafika artykułu
fot. materiały prasowe

Poznańska Nagroda Literacka zostanie przyznana już po raz siódmy. W tym roku trafi w ręce Jana Gondowicza - warszawskiego krytyka literackiego, tłumacza i wydawcy. Gondowicz jest autorem takich książek jak Pan tu nie stał, Czekając na Golema czy Duch opowieści oraz wielu artykułów publikowanych m.in.  w "Nowych książkach", "Gazecie Wyborczej", "Tygodniku Powszechnym" i "Dwutygodniku".

- Jest mi tym bardziej miło to ogłosić, że uczestniczyłam w narodzinach tej nagrody. Nagrody literackie utwierdzają lub oświetlają. Utwierdzają wtedy, gdy przyznawane są twórcom znanym, w pewien sposób oczywistym. Oświetlają, gdy przyznawane są twórcom nie znajdującym się na listach bestsellerów. W tym roku Nagroda spełni tę drugą funkcję, trafiając na biurko krytyka, tłumacza, eseisty i badacza literatury. Bo literatura to także wymiana myśli, rozmowa, spotkania różnych światów i wrażliwa reakcja na otaczającą nas rzeczywistość - uzasadniała tegoroczny wybór Kapituły rektor UAM Bogumiła Kaniewska.

Przewodniczący Kapituły Konkursowej, prof. Piotr Śliwiński dodał: - Erudycja, oczytanie, pamięć i stały kontekst jaki Jan Gondowicz nosi w sobie wydaje się niemożliwy do zrealizowania, a jest realizowane. I nie chodzi o jakąś kumulatywną pamięć, tego co się przeczytało, ale o życie obecne w książkach. Jest jakby cytatem z innych czasów, kiedy nie żyć literaturą znaczyło nie żyć wcale.

Nominowny do Nagrody-Stypendium Igor Jarek jest poetą, który ma na koncie już dwa tomiki poetyckie - Halny oraz Czarna studnia. Nazywany przez krytyków "reinkaracją Marka Hłaski"  w swojej twórczości używa dosadnego, mocnego języka. Przez kilka lat pracował jako górnik w śląskiej kopalni, w swoich wierszach porusza tematy trudne:  biedę, wykluczenie, zamknięcie w pewnych rolach społecznych i uwikłanie człowieka. - Książka Igora Jarka może nie spodobać się naszym wujkom i ciociom - zaznaczał prof. Piotr Śliwiński charakteryzując jego styl pisarski. - Jest napisana brudnym, mocnym, niekiedy wręcz wulgarnym językiem. To nie jest książka upiększająca nieszczęście, estetyzująca je, ale sprawiająca, że musimy mu spojrzeć prosto w oczy.

Z kolei Urszula Honek, autorka tomiku Pod wezwaniem "urzeka komunikatywnością, zrozumiałością, prostotą". Jej wiersze mówią o życiu młodej kobiety, o rozstawaniu się młodości z dzieciństwem w ogóle. Najbardziej charakterystyczna dla jej twórczości jest liryczna nostalgia, pełna jednak treści i przyjemności płynącej z lektury.

Ostatnia z nominowanych, Katarzyna Szweda, jest debiutantką. W swojej książce Bosorka porusza temat pogranicza polsko-ukraińskiego opowiadając o Łemkach. Na co dzień zajmuje się również fotografią i nauką języków angielskiego i hiszpańskiego, jednak "ta dziewczyna z wielkiego świata patrzy na swoją małą ojczyznę i chce reanimować ten zapomniany już, nieco egzotyczny dla większości świat". W jej poezji łemkowszczyzna miesza się z polszczyzną, kobiety są niezależne i mocne, tworząc własny świat, ale widziany z współczesnej perspektywy.

Ceremonia wręczenia nagród odbędzie się 28 maja o godz. 18. Po raz pierwszy zostanie wówczas wręczona jeszcze jedna nagroda, przyznawana przez studentów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. To niespodzianka ze strony organizatorów, dlatego laureata tego wyróżnienia poznamy dopiero podczas uroczystej gali.

Poznańską Nagrodę Literacką ustanowili wspólnie w 2015, po śmierci Stanisława Barańczaka, Prezydenta Miasta Poznania Jacek Jaśkowiak oraz prof. Bronisław Marciniak, ówczesny Rektora UAM. Składa się z dwóch części. Nagroda im. Adama Mickiewicza w wysokości 60 tys. złotych przyznawana jest za całokształt twórczości, natomiast nagroda im. Stanisława Barańczaka (40 tys. złotych) trafia do twórcy, który nie ukończył 35 roku życia. Dodatkowo jej laureat będzie mógł na trzy tygodnie zostać rezydentem krakowskiego mieszkania Wisławy Szymborskiej. - Tak się składa, że cała trójka nominowanych na co dzień żyje w Krakowie, jednak zamieszkanie w domu noblistki może być dodatkowym czynnikiem inspirującym - mówił podczas konferencji online prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak.

W skład kapituły nagrody wchodzą: przewodniczący prof. Piotr Śliwiński (UAM) oraz prof. Inga Iwasiów (Uniwersytet Szczeciński), Jarosław Mikołajewski (poeta, pisarz), Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki (poeta, prozaik), prof. Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz (UAM), prof. Szymon Wróbel (PAN, Uniwersytet Warszawski) dr Marcin Jaworski (UAM) oraz Karol Francuzik (krytyk literacki) - od września 2020 sekretarz Poznańskiej Nagrody Literackiej.

W latach ubiegłych laureatami nagrody im. Adama Mickiewicza byli: Krystyna Miłobędzka, Wiesław Myśliwski, Zbigniew Kruszyński, Erwin Kruk, Tadeusz Sławek oraz Anna Bikont, a laureatami Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka  - Monika Glosowitz, Kira Pietrek, Magdalena Kicińska, Małgorzata Lebda, Szczepan Kopyt i Tomasz Bąk.

Anna Solak

© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2021