- "Najważniejsze jednak są dla mnie osobiste rozmowy - na żywo i w internecie - z czytelniczkami i czytelnikami, którzy opowiadają o tym, jak ich ta książka zainspirowała, co im dała, jak zmieniła ich sposób patrzenia na różne sprawy" - tłumaczył w rozmowie z "Magazynem Kontakt" wkrótce po premierze kontrowersyjnego "Powrotu fatum". Ta książka, wydana w 2024 roku nakładem Znaku, wywołała duże poruszenie nie tylko wśród czytelników i słuchaczy Stawiszyńskiego, ale też w środowisku filozoficznym i liberalno-lewicowym. A także wśród inteligencji chrześcijańskiej. Oto bowiem słynny filozof, którego serce bije oczywiście po lewej stronie, okazał się... obrońcą chrześcijaństwa jako źródła istotnych wartości europejskich.
Stawiszyński doskonale zdaje sobie sprawę z faktu, że religia to temat polaryzujący i radykalizujący. - "Staram się wychodzić poza te koleiny, podejmuję w książce niemało prób inicjowania wzajemnego zrozumienia się przez skłócone strony" - tłumaczył we wspomnianej rozmowie z Adamem Michałem Ostrowskim i Janem Szerszeniem z "Kontaktu". Jak wyjaśnił, chciał stać się "pomostem pomiędzy wierzącymi a niewierzącymi".
Dlatego też do dialogu zaprasza zarówno obrońców życia, jak i zwolenników eutanazji czy dopuszczających aborcję. Wie, że podjął się karkołomnego zadania, ale wie również, że robi, co trzeba. Twierdzi bowiem, że "kultura zachodnia jest w takim momencie, że rozmowa o fundamentach, podstawach, jest po prostu konieczna". A fundamentami tymi, oprócz greckiej i późniejszej filozofii, jest właśnie chrześcijaństwo.
"Powrót fatum" nie jest jednak najnowszą książką autora. Jesienią roku 2025 ukazał się zbiór jego felietonów prasowych, "Ćwiczenia z dysonansu". Teksty z "Tygodnika Powszechnego" dotyczą wielu istotnych współczesnych problemów - od teorii spiskowych, poprzez powrót autorytaryzmu, aż po sztuczną inteligencję. "Ćwiczenia" wzbogacone są esejem "Miej wątpliwość", w którym autor zachęca czytelników do szlifowania krytycznego myślenia i unikania myślowych uproszczeń w każdej dziedzinie życia.
Druga z ubiegłorocznych publikacji Stawiszyńskiego to owoc jego współpracy z wybitnym eseistą Umberto Eco. I jej atrakcyjności czytelniczej nie zmienia fakt, że o współpracy wiedział tylko jeden z nich. "Rozważania niepoważne" to kolekcja humorystycznych wierszyków Eco, w których usiłował on ująć najistotniejsze zagadnienia z historii filozofii. Z biegiem czasu do tej lirycznej kolekcji dodawał nowe rymowanki, tym razem poświęcone najważniejszym dwudziestowiecznym pisarzom. No dobrze, ale jaka w tym wszystkim rola Stawiszyńskiego? Otóż ten dorzucił do wierszy Eco swoje zwięzłe i celne notatki filozoficzne. Wszystko to sprawia, że "Rozważania" okazują się przystępną pigułą informacyjną, która dodatkowo, jak to wyśniło się (podobno) Ignacemu Krasickiemu, ucząc bawi, bawiąc uczy.
Tomasz Stawiszyński (ur. 1978) jest filozofem, dziennikarzem i poetą. Współpracuje z "Tygodnikiem Powszechnym", a przez kilka lat pisał do reaktywowanego "Przekroju". W radiu Tok FM prowadzi audycje "Kwadrans Filozofa" i "Godzina Filozofa". Jest autorem wielu poczytnych książek z zakresu filozofii i psychologii, w tym m.in. "Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii", "Co robić przed końcem świata", czy "Ucieczka od bezradności".
Jacek Adamiec
- Spotkanie z Tomaszem Stawiszyńskim
- Biblioteka Raczyńskich, Plac Wolności 19, sala 1
- 3.03, g. 18
- wstęp bezpłatny
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
