- Festiwal narodził się z miłości do literatury i z poczucia niedosytu. Niedosytu wydarzeń i dysput literackich, twórczego fermentu, wymiany myśli, opinii, poglądów. Podejmiemy tematy istotne dla współczesnego świata, będziemy pytać i szukać odpowiedzi, dyskutować o książkach, pisarzach, czytelnikach - zapowiadają organizatorzy.
Albania w poezji
W tym roku festiwal odbędzie się po raz piąty. Oprócz spotkań z pisarzami organizatorzy zapraszają także na szereg wydarzeń teatralnych i wystawy. - Formalne zróżnicowanie wydarzeń jest w naszym zamyśle obrazem różnorodności literatury środka Europy: gorzkiej albo prześmiewczej, rozprawiającej się z faktami albo kreującej nową rzeczywistość, zaangażowanej lub zdystansowanej - wyjaśniają.
Tegoroczną edycję zainauguruje spotkanie z Luljetą Lleshanaku, które poprowadzi Dariusz Sośnicki. Luljeta Lleshanaku to albańska poetka, która potrafi prostym językiem odpowiedzieć nawet na te najtrudniejsze pytania. Lleshanaku zadebiutowała na początku lat 90., a kojarzona jest przede wszystkim z wydanym w 2006 roku tomikiem "Dzieci natury". Pisze w nim: "człowiek jest prawdziwie wolny dopiero wtedy, gdy uwolni się od złudzenia wolności". Lleshanaku w 2009 roku zdobyła nagrodę "Kristal Vilenice" dla najlepszego poety na Międzynarodowym Festiwalu Literackim w Słowenii.
Karpacki realizm magiczny
Na festiwalu pojawią się także goście z innych krajów Europy, a wśród nich: László Darvasi - pisarz i dziennikarz pochodzący z Węgier, laureat m.in. Nagrody Sándora Máraiego.
Oprócz niego na zaproszenie organizatorów odpowiedział również jeden z najbardziej znanych węgierskich prozaików - Ádám Bodor. Do tej pory w Polsce ukazały się jego książki: "Okręg Sinistra", "Wizyta arcybiskupa", "Zapach więzienia" oraz "Z powrotem do uszatej sowy". Bodor jest laureatem m.in. Nagrody im. Kossutha, która przyznawana jest wybitnym osobowościom nauki, sztuki i literatury za całokształt twórczości. Jego najnowsza powieść "Ptaki Wierchowiny" zakwalifikowała się do tegorocznej Literackiej Nagrody Europy Środkowej "Angelus". "Pisarz Ádám Bodor stworzył karpacką wersję realizmu magicznego, w którym więcej jest dusznej kafkowskiej atmosfery niż márquezowskiej cudowności. W »Ptakach Wierchowiny«, tak jak w innych powieściach Bodora, codziennością jest bowiem to, co pozostaje nierzeczywiste" - pisał w "Polityce" Maciej Robert.
Czytanie w ciemno
Ważnym punktem festiwalu są również wystawy: "Węgierska Materia" autorstwa Andrasa Nagy'ego, który prezentuje w swoich pracach kultowe przedmioty węgierskiej tożsamości i tradycji narodowej, oraz wystawa komiksowych prac Atilli Futakiego - rysownika młodego pokolenia.
Mocnym akcentem tegorocznych Endemitów są także wydarzenia teatralne. Organizatorzy zapraszają na czytanie performatywne sztuki Béli Pintéra. Reżyserią zajęła się Barbara Krasińska, na co dzień aktorka Teatru Polskiego. Ciekawie zapowiada się także "Wąwóz snów", czyli czytanie (i słuchanie) w ciemnościach wierszy Ewy Sonnenberg. Słowom poetki towarzyszyć będą muzyka i okazjonalnie wyłaniające się z mroku obrazy wideo.
Monika Nawrocka-Leśnik
- Endemity. Festiwal Literatury Europy Środkowo-Wschodniej
- 10-18.10
- wstęp wolny
- program:
- 10.10, g. 16 - spotkanie z Luljetą Lleshanaku, Bookowski. Księgarnia w Zamku
- 10.10, g. 20 - wrnisaż z udziałem artysty Andrasa Nagy'ego, klubokawiarnia Pies Andaluzyjski (ul. Nowowiejskiego 17)
- 11.10, g. 20 - "Wąwóz snów" - czytanie w ciemności, Teatr Polski, Malarnia
- 12.10, g. 20 - "Nasze tajemnice" - czytanie performatywne sztuki Béli Pintéra, Republika Sztuki Tłusta Langusta
- 13.10, g. 18.30 - wernisaż wystawy komiksowej Atilli Futakiego, Republika Sztuki Tłusta Langusta
- 14.10, g. 18 - spotkanie z László Darvasim, kluboksięgarnia Zemsta
- 15.10, g. 18 - spotkanie z Ádámem Bodorem, Biblioteka Uniwersytecka
- 18.10, g. 18 - czytanie performatywne węgierskich sztuk; klubokawiarnia Meskalina
