Plebiscyt Książka Roku to jedno z największych wydarzeń literackich w polskim internecie. Co roku przez cały luty tysiące osób oddaje głosy na książki, promotorów czytelnictwa, ekranizacje i audiobooki, które zrobiły na nich największe wrażenie. Tegoroczna edycja nie była wyjątkiem - emocje trwały do samego finału, a podczas gali 13 marca ogłoszono laureatów w 13 kategoriach książkowych i 3 z książkami związanych. Statuetki trafiły zarówno do znanych i wielokrotnie nagradzanych twórców, jak i autorów, którzy dopiero rozpoczynają swoją literacką drogę.
Jak piszą organizatorzy, portal lubimyczytac.pl: "Od początku ideą plebiscytu jest oddanie głosu czytelnikom. To właśnie oni każdego dnia odkrywają nowe książki, dzielą się opiniami i polecają sobie nawzajem tytuły, po które warto sięgnąć. Dzięki waszym ocenom wyłaniamy nominacje, a dzięki waszym głosom wybieramy zwycięzców. Finał plebiscytu to święto literatury, ale także społeczności, która tworzy Lubimyczytać - ludzi, dla których książki są ważną częścią codzienności. To właśnie wy zdecydowaliście, które tytuły zasługują w tym roku na miano najlepszych w swoich kategoriach".
W kategorii Literatura piękna zwyciężyła powieść "Null" Szczepana Twardocha (Wydawnictwo Marginesy). To boleśnie współczesna historia o wojnie w Ukrainie, która pierwotnie miała być esejem zamówionym przez niemieckiego wydawcę pisarza. Ostatecznie projekt rozrósł się do pełnowymiarowej powieści.Na podium znalazły się również "Colette" - bestseller francuskiej pisarki Valérie Perrin - oraz "Obiekty głębokiego nieba" Jakuba Małeckiego. Warto przypomnieć, że w zeszłym roku autor zwyciężył w tej kategorii powieścią "Korowód".
Książką roku w kategorii Powieść historyczna czytelnicy wybrali "Gołoborze" Macieja Siembiedy (Wydawnictwo Znak Literanova). Jak podkreśla autor, to najbardziej osobista powieść w jego dotychczasowym dorobku. Historia świętokrzyskiej zemsty niemal od dnia premiery zbierała bardzo dobre recenzje zarówno od krytyków, jak i czytelników. Na drugim miejscu znalazła się "Kolaborantka" Barbary Wysoczańskiej, a na trzecim "Śmiały" Elżbiety Cherezińskiej. Ostateczny wynik długo pozostawał otwarty - różnica między drugim a trzecim miejscem wyniosła zaledwie kilkadziesiąt głosów.
Tegorocznym zwycięzcą kategorii Kryminał, sensacja/thriller zostało "Schronisko, które zostało zapomniane" Sławka Gortycha (Wydawnictwo W.A.B.). Autor, który w od lat konsekwentnie zdobywał uznanie czytelników, po raz kolejny potwierdził swoją mocną pozycję. Dzięki waszym głosom zdobył następną (już trzecią!) statuetkę w tej kategorii, zdecydowanie wyprzedzając konkurencję. Drugie miejsce zajęła powieść "Śnieg przykryje" Michała Śmielaka, a trzecie "Sobowtór" Macieja Siembiedy.
W kategorii Fantasy najwięcej głosów zdobyła powieść "Swarożyc" Katarzyny Bereniki Miszczuk (Wydawnictwo Mięta). Autorka rok temu była o krok od zwycięstwa dzięki książce "Mszczuj", kapitulując jedynie przed Andrzejem Sapkowskim i jego "Rozdrożem kruków". Tym razem siódmy tom cyklu Kwiat paproci okazał się bezkonkurencyjny. Na kolejnych miejscach znalazły się "Alchemised" SenLinYu oraz "Wilk z lasu" Anety Jadowskiej.
Książką roku w kategorii Science fiction czytelnicy wybrali "Węzeł czasu" Remigiusza Mroza (Wydawnictwo W.A.B.). Tradycji stało się więc zadość - najczęściej nagradzany autor w historii plebiscytu ponownie zdobył statuetkę. Na podium znalazły się również "20:32" Marcina Mortki oraz "Kolonia. Nowe wieki ciemne. Tom 1" Maxa Kidruka.
W ubiegłym roku zwyciężył Stephen King z książką "Im mroczniej, tym lepiej". W tym roku czytelnicy postawili na niespodziankę. W kategorii Horror wygrała powieść "Hasi" Beaty Skrzypczak (Wydawnictwo Vesper). Tuż za nią znalazło się "To był nasz dom" Marcusa Kliewera, a podium zamyka "Co żeruje nocą" T. Kingfisher. Warto dodać, że w ubiegłym roku inna książka tej autorki również znalazła się w pierwszej trójce.
Czytelnicy zdecydowali, że Książką Roku w kategorii Literatura obyczajowa, romans został "Sztorm" Magdaleny Witkiewicz (Pracownia Dobrych Myśli). Powrót do przeszłości, tajemnice i decyzje, które nie pozostają bez konsekwencji - wszystko to składa się na wciągającą opowieść o emocjach, relacjach i wyborach, które potrafią odmienić całe życie. Drugie miejsce zajęła powieść "Blue Shirt" Julii Popiel, a trzecie "Cały ten błękit" Mélissy Da Costy - bestseller francuskiej autorki, który przez wielu czytelników był typowany jako jeden z faworytów tej kategorii.
Nagrody w kategorii Romantasy zostały przez portal przyznane przyznajemy po raz trzeci, ale wszystko wskazuje na to, że już wyłoniła się jej niekwestionowana liderka. Po raz trzeci z rzędu zwyciężyła bowiem Rebecca Yarros. W tym roku czytelnicy nagrodzili powieść "Onyx Storm. Onyksowa burza" (Wydawnictwo Filia), która zdecydowanie wyprzedziła konkurencję. Na drugim miejscu znalazła się "Bezwzględna" Lauren Roberts. Warto przypomnieć, że rok temu na tym samym miejscu była inna książka tej autorki - "Bezsilna". Podium zamyka "Adeptka złoczyńcy" Hannah Nicole Maehrer.
Najwięcej głosów w kategorii Literatura faktu, publicystyka zdobyła książka "Quo vAIdis" Andrzeja Dragana (Wydawnictwo Otwarte). Autor podejmuje w niej temat sztucznej inteligencji i zmian technologicznych, które w coraz większym stopniu wpływają na nasze życie. Na drugim miejscu znalazła się książka "Patopaństwo. O tym, jak elity pustoszą nasz kraj" Janka Śpiewaka, a na trzecim "Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem" Sylwii Czubkowskiej.
Zwycięzcą kategorii Autobiografia, biografia, wspomnienia została książka "Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet" Antoniny Tosiek (Wydawnictwo Czarne). Autorka oddaje w niej głos bohaterkom, których historie przez lata pozostawały na marginesie opowieści o polskiej historii. Książka pozwala lepiej zrozumieć złożony obraz XX-wiecznej polskiej wsi oraz doświadczenia kobiet, które dopiero od niedawna zyskują należną im widoczność. Drugie miejsce zajęła autobiografia Anthony'ego Hopkinsa "Daliśmy radę, chłopaku. Wspomnienia". Na trzecim miejscu uplasowała się książka "Zuchwałe. Kobiety, które chciały więcej" Katarzyny Wężyk.
Od nietypowej promocji muzeum po miniserial? Historia powstania zwycięskiego Debiutu jest równie ciekawa, jak sama opowieść. W tej kategorii czytelnicy nagrodzili Joannę Adamek za książkę "Stefcia". Początkowo losy służącej Stefci i jej przyjaciół były publikowane w formie krótkich odcinków w mediach społecznościowych Muzeum Zamoyskich. Ogromne zainteresowanie sprawiło jednak, że projekt rozwinął się w pełnowymiarową powieść inspirowaną historią bohaterki i dopowiadającą to, czego nie pokazała kamera. Drugie miejsce zajęła Tulia Topa z książką "Jak rozbiłam szkło. Moje dorastanie wśród Świadków Jehowy", a trzecie "Córki chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej" Leny Khalid.
W kategorii Literatura młodzieżowa zwyciężyła powieść "Wschód słońca w dniu dożynek" Suzanne Collins (Wydawnictwo Must Read). To piąta część popularnego cyklu Igrzyska śmierci, która w tym gatunku nie miała sobie równych. Na kolejnych miejscach znalazły się "Our Perfect Forever. Historie nieopowiedziane" Marty Łabęckiej oraz "Błogosławieństwo niebios" Mo Xiang Tong Xiu.
Kategoria Literatura dziecięca to niekwestionowane zwycięstwo Adama Mirka za "Coś tu śmierdzi. Nauka, która wrze, bulgocze i wybucha" (Wydawnictwo Znak Emotikon), napisana wspólnie z Arturem Ernestem. Autor wygrywa z tej kategorii już po raz 3. z rzędu! Na drugim miejscu znalazły się "Rusałki, licha, kikimory i inne słowiańskie strachy w opowieściach" Marty Krajewskiej i Alicji Filiacz, a na trzecim "W czym Chrobry był dobry?" Bogusia Janiszewskiego, Maxa Skorwidera i Agnieszki Jankowiak-Maik.
Czytelnicy, już po raz trzeci, wybierali też Ekranizację Roku. Jak zawsze nominacje przygotował ambasador kategorii - Tomasz Raczek. O głosy walczyło 10 tytułów. Czytelnicy zdecydowali, że najlepszą ekranizacją 2025 roku został film "Frankenstein" w reżyserii Guillermo del Toro, oparty na klasycznej powieści Mary Shelley. Produkcja z Jacobem Elordim i Oscarem Isaakiem w rolach głównych wyprzedziła film "Czwartkowy Klub Zbrodni" w reżyserii Chrisa Columbusa oraz serial "Wzgórze psów", powstały na podstawie powieści Jakuba Żulczyka.
Z kolei o głosy w kategorii Człowiek Książki walczyło 10 twórców internetowych, którzy w autorski i angażujący sposób promują czytelnictwo. Tytuł oraz nagrodę w wysokości 10 tysięcy złotych zdobyła Zocharett, czyli Kamila Kolińska. Laureatka aktywnie działa w mediach społecznościowych i na YouTube, gdzie dzieli się czytelniczymi rekomendacjami, a także sama pisze książki. Wśród jej tytułów znajdują się m.in. "BESTIEs", "Genevieve nie mówiła wszystkiego" oraz najnowsza powieść "Benjamin nie potrafił zapomnieć", która miała premierę pod koniec lutego tego roku.
Audiobook to stosunkowo nowa kategoria w plebiscycie - zadebiutowała w zeszłym roku podczas jubileuszowej, dziesiątej edycji wydarzenia, pod patronatem Audioteki. Pierwszym zwycięskim tytułem był audiobook "Paderborn" Remigiusza Mroza. W tym roku czytelnicy wyróżnili "Wieżę Jaskółki" Andrzeja Sapkowskiego (Wydawnictwo SuperNOWA). Szósty tom sagi o Wiedźminie w wersji audio zdobył najwięcej głosów i sięgnął po statuetkę, wyprzedzając pozostałych nominowanych.
Szczegółowy rozkład głosów w tegorocznej edycji tutaj.
oprac. as
