Pawilon - miejska instytucja kultury funkcjonująca od 2018 roku, jest bodaj najmłodszą tego typu jednostką działającą w Poznaniu, i właśnie wchodzi w 9. sezon działalności. Formalnie to oddział Galerii Miejskiej Arsenał, dlatego też obszar sztuk wizualnych to domena Arsenału, a w programie Pawilonu można znaleźć sztuki performatywne, muzykę, media i działania społeczne. Ramy programu wytyczają: eksperyment, współczesność i szybkie reagowanie na coraz to bardziej zróżnicowaną rzeczywistość. To nie tylko instytucja młoda i poszukująca - tu świadomie stawia się na krytyczne podejście do świata, kwestionowanie norm i łamanie schematów. Do Pawilonu są zapraszani artyści i artystki, których w innych miejscach w Poznaniu nie spotkamy.
W mieście targowym, takim jak Poznań, typ budynku - pawilon - odmieniany jest przez wszystkie przypadki. Ten konkretny, w kształcie rotundy, długo czekał na równie określoną wizję a propos swojego przeznaczenia. Jego niewątpliwym atutem jest parterowość, która nie stwarza problemów z dostępnością. To już samo w sobie jest zapraszające i równościowe. W Pawilonie architektura spotyka się z wizją osób tworzących to miejsce - jedno piętro dla wszystkich, skupionych w okrągłej sali, gdzie panuje dobra widoczność na scenę.
Nadchodzący sezon w Pawilonie upłynie pod znakiem cyklu wydarzeń spiętych wspólnym hasłem "HAJS HAJS HAJS", do kuratorowania którego została zaproszona Ania Nowak, artystka z obszaru choreografii, tańca i performansu, na co dzień mieszkająca w Berlinie. W Pawilonie można było ją spotkać choćby przy okazji wystawy "Sztuka queerowa w czasach dobrej zmiany". Ania została zaproszona do artystycznego opracowania tematu pieniędzy, relacji z nimi, społecznych kontekstów występujących wokół tego tematu. A samo sformułowanie "HAJS HAJS HAJS" zdejmuje już nieco ciężar gatunkowy spoczywający na kwestii w naszym kraju niełatwej. W tekście kuratorskim można przeczytać: "Czy unikasz sprawdzania stanu konta, czujesz lęk, gdy pieniądze przychodzą lub gdy je wydajesz? Masz poczucie winy, gdy je dostajesz? [...] W bogatej dziś ofercie pop-poradnictwa zorientowanego na uleczanie swojej psychiki, by żyć lepiej, można znaleźć intrygującą tezę. Głosi ona, że relacja z pieniędzmi odzwierciedla nasz świat wewnętrzny: życie w emocjonalnym niedostatku, przy niezaspokojonych potrzebach bezpieczeństwa i więzi oraz wyczerpanych zasobach psychicznych, utrwala w układzie nerwowym wzorce braku, lęku i unikającej postawy wobec finansów. Ta perspektywa może przekonywać chociażby w mikroskali życia prywatnego [...]". Poprzez performanse, koncerty, pokazy filmowe, warsztaty a nawet eksperymenty kulinarne czy rytualne, będzie można przepracować temat pieniędzy i relacji z nimi. Kwietniowym wydarzeniem stemplowanym hasłem programowym 2026 będzie przegląd filmowy "In hajs we trust" zawierający dwa tytuły: "Pod ścianą" i "Working girls".
Muzyczny program Pawilonu to przede wszystkim koncerty spod znaku #LAS-u, kuratorowanego przez Krystiana Piotra. W marcowej odsłonie wystąpi Hekla Magnúsdóttir, islandzka artystka grająca na terminie, z którego wydobywa szerokie spektrum dźwięków, od tych występujących w naturze po głębokie basy. Przed publicznością w najbliższym czasie koncert niemieckiego gitarzysty Kristofa Hahna, związanego z zespołem Swans. W tym roku pojawiają się także nowe inicjatywy muzyczne: "Dancing Through Oppression", która rozpocznie się od wydarzenia Tbilisi Club Culture Showcase. To bardzo ciekawe spotkanie z muzyką klubową - impreza taneczna, której przyświeca misja - wyrażenie buntu, sprzeciwu. To forma społecznego oporu praktykowana w Gruzji, gdzie w Tbilisi działająca scena klubowa staje się nie tylko miejscem rozrywki, spędzania wolnego czasu, ale także przestrzenią opozycji dla norm konserwatywnego społeczeństwa Gruzińskiego. Również mieszcząca się w Pawilonie kawiarnia FUZZ będzie w tym sezonie zapraszać na koncerty.
Do Pawilonu wraca cykl filmowy "Stany skupienia", którego kuratorem jest Andrzej Marzec. W tym roku wydarzenia filmowe koncentrować będą się wokół rzeczywistości ratowanej z różnorakich kryzysów, które targają naszą planetą. Marcowa odsłona porusza temat małomiejskości i stereotypów dotyczących peryferyjności, gośćmi będą Maciej Cholewa, Ine Lamers, z którymi odbędzie się dyskusja po pokazie filmu Lamers, "The Radiant Screen". Przestrzeń do działań artystycznych, społecznych i eksperymentów w Pawilonie znajdą także osoby poszukujące miejsca prezentacji w ramach programu Pawilon Otwarty, który wspiera i współpracuje z młodymi twórcami i kolektywami.
Anna Szamotuła
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
