Ostrowska, nagrodzona Nike czytelników w roku 2022 za książkę "Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej", jest zapaloną badaczką kwestii związanych ze stygmatyzacją ze względu na płeć i orientację seksualną w okresie II wojny światowej. Jej najnowsza książka - "Ślady. Historia pewnego archiwum" - w wielu momentach przypomina kryminał, w którym autorka ze strzępów historii i porozrzucanych śladów rekonstruuje niezwykłe losy nienormatywnych "osób bohaterskich". Ostrowska pisze zarówno o znanych postaciach, jak więziona w Auschwitz reżyserka Wanda Jakubowska, jak i osobach, o których wiemy zdecydowanie zbyt mało - kimś takim jest choćby partnerka Jakubowskiej, Gerda, czy też Georgette z Grünbergu (Zielonej Góry), transpłciowa draq-queen.
Ostrowska w "Śladach" sięga do prywatnych archiwów bohaterów i bohaterek, dzięki czemu - jak zauważa Adam Wiśniewski z portalu histmag.org - książka opowiada o odzyskiwaniu podmiotowości. Autor podkreśla również, że Ostrowską cechuje niezwykła etyka pracy, dzięki której unika tanich kontrowersji i odnosi się do osób bohaterskich z olbrzymim szacunkiem. To książka wnikliwa, a jednocześnie napisana z olbrzymią wrażliwością.
W trakcie pracy nad "Śladami" zmieniło się podejście autorki względem obecności narratora (narratorki) w tekście. Wcześniej starała się być niewidoczna. Tym razem jednak odsłoniła przed czytelnikiem tajniki swojego warsztatu, a ponadto ujawniła swoją własną rodzinną historię. Więźniarką obozów koncentracyjnych była bowiem jej prababka. W nowej książce Ostrowska opowiada też o konfrontacji ze wszystkimi osobami, które próbują tuszować historie nienormatywne oraz tymi, którzy twierdzą, że tematem nie warto się zajmować, ponieważ to historie nielicznych. Autorka chciała też ukazać brak szacunku, z którym spotykała się ze strony historyków, historyczek, instytucji czy społeczeństwa przez lata pracy nad kolejnymi tytułami.
Joanna Ostrowska jest historyczką, wykładowczynią i dramaturżką. W roku 2018 wydała książkę "Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny światowej", rok później - "Mój Führerze! Ofiary przymusowej sterylizacji na Dolnym Śląsku w latach 1934-44". Jej trzecia książka z 2021 roku, "Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej", została nagrodzona Nike Czytelników i Czytelniczek 2022. Jest Członkinią Rady Programowej QueerMuzeum Warszawa.
Jacek Adamiec
- Spotkanie autorskie z Joanną Ostrowską wokół książki "Ślady. Historia pewnego archiwum"
- 22.01, g. 18
- CK Zamek, Scena Nowa
- bilety: 7 zł
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
CK Zamek, ul. Św. Marcin 80/82
