Odważne

Wydana w 2019 roku książka "27 śmierci Toby'ego Obeda" odczarowała idylliczny obraz Kanady, który na dobre zadomowił się w naszych głowach. Jak pisał Paweł Majewski z "Kultury Liberalnej" w swojej recenzji reportażu, w przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych Kanada nie ma mrocznej historii wewnętrznego kolonializmu, wybijania ludności rdzennej i ekspansji terytorialnej. Z tego właśnie względu książka autorki, w której ta udowadniała, że biali osadnicy od początku stosowali wobec autochtonów doskonale rozwinięty aparat represji, okazała się brutalnym zderzeniem z rzeczywistością. System w dużej mierze opierał się na prowadzonych przez duchownych szkołach z internatem, w których dzieci Pierwszych Narodów poddawane były silnej indoktrynacji i wszelkim formom przemocy fizycznej, psychicznej czy ekonomicznej. Temat nagłośniony przez reportażystkę do dziś stanowi punkt zapalny w debacie dotyczącej kryzysu zaufania do instytucji publicznych w ponowoczesności. A odkrywanie kolejnych masowych grobów dzieci z kościelnych internatów udowadnia, że Kanada ma do przepracowania bardzo wiele wydarzeń ze swojej przemilczanej historii.

W najnowszej książce Joanna Gierak-Onoszko nie wybiera się tak daleko. Opowiada o kobietach, które w kryzysach życiowych okazały się nieustępliwymi wojowniczkami. Jak zaznaczała we wspomnianym wywiadzie dla "Vogue'a", Nike (a przecież jest laureatką jej nagrody) to bogini zwycięstw i sportowców. A ci nie poddają się i nawet po dotkliwej porażce gotowi są próbować dalej. Nike jest zatem oficjalną patronką bohaterek "Wolty". Pisarka wie, że jej rolą - jako rzetelnej obserwatorki i sprawozdawczyni - jest "pokazywanie wielkiej historii w szczegółach, potężnych mechanizmów w małych zdarzeniach". Za wszelką cenę starała się więc "w intymnych, kameralnych opowieściach pokazać uniwersalne prawidłowości, procesy, które dotyczą nas wszystkich". Bohaterki książki, Natalia, Dorota, Kornelia, Ola, Kasia i Agata mierzą się z takimi problemami jak choroba nowotworowa, rozpad związku czy narodziny i wychowanie chorego dziecka. Książka okazuje się uniwersalnym, przynoszącym otuchę poradnikiem survivalowym.

Joanna Gierak-Onoszko - urodzona w 1980 roku absolwentka dziennikarstwa i komunikacji społecznej na UW oraz Polskiej Szkoły Reportażu. Publikowała m.in. w "Polityce", "Gazecie Wyborczej", "Piśmie" i "Dużym Formacie". Jej debiut książkowy, wyróżniony Nike reportaż "27 śmierci Toby'ego Obeda" (wydawnictwo Dowody) narodził się podczas kilkuletniego pobytu dziennikarki w Kanadzie. Gierak-Onoszko jest prezeską zarządu Unii Literackiej.

Jacek Adamiec

• Spotkanie z Joanną Gierak-Onoszko
• 14.01, g. 18
• Biblioteka Wojewódzka, hol
• bezpłatne wejściówki, zapisy

© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026