Dolina Czytaczy

"Jeśli sądzisz, że w dobie komputerów sztuka czytania zanikła, zwłaszcza wśród dzieci, to niezawodny znak, że jesteś Mugolem!" - ten cytat z magazynu "Time", który pojawiał się na okładkach wszystkich pierwszych polskich wydań "Harry'ego Pottera", pamięta sporo czytelników i czytelniczek. "Mugol" to w uniwersum autorstwa J.K. Rowling osoba pozbawiona zdolności magicznych, ale często także wyobraźni i polotu. Osoba, która nie czyta książek, bo woli szybką rozrywkę zapewnianą przez elektronikę i internet. W dobie algorytmizacji wszystkiego i rozwoju sztucznej inteligencji bycie Mugolem staje się jeszcze bardziej złowieszcze - dlatego warto zadbać o siebie profilaktycznie, wybierając się na targi książki, gdzie czekać będą prawdziwe autorki i autorzy, tłumacze i tłumaczki, a dzieci spędzą czas kreatywnie i bez ekranów.  

- Międzynarodowe Targi Poznańskie, gdzie odbędzie się impreza, staną się w tym czasie jedną wielką księgarnią i miejscem promocji czytelnictwa. Ekspozycja obejmie 5 przestronnych pawilonów wystawienniczych. Swój udział w wydarzeniu potwierdziło już niemal 500 autorów i autorek, w tym wiele dużych nazwisk! - zachęca Michał Dublaga, dyrektor Poznańskich Targów Książki, a my podpowiadamy, jak odnaleźć się w tym gąszczu osób i wydarzeń.

Mistrzynie i mistrzowie pióra

Katarzyna Grochola, mimo ogromnej konkurencji na rynku wydawniczym, nadal pozostaje ukochaną pisarką wielu polskich czytelniczek. Autorka "Nigdy w życiu!" i "Ja wam pokażę!"  (obie zekranizowane), a także ponad 15 innych powieści obyczajowych, w tym roku powraca z niespodziewaną kontynuacją swojego najsłynniejszego cyklu. W książce "Właśnie że tak!" ponownie spotkamy Judytę, Adama, Tosię czy Ulę, tyle że... starszych o 20 lat. "Wszyscy prosili o kolejną część Judyty. Jeżeli chodzi o moich bohaterów, Judyta jest w stu procentach mną. Ja nie jestem Judytą, ale ona mną - tak!" - mówiła w wywiadzie dla portalu "NaTemat" Katarzyna Grochola. Autorka nieczęsto organizuje spotkania i dla wielu czytelniczek posłuchanie jej podczas targów (14.03 o g. 11) będzie niezapomnianym przeżyciem.

Na Poznańskich Targach Książki spotkamy również Elizę Kącką, której książka "Wczoraj byłaś zła na zielono" okazała się literacką sensacją, nagrodzoną m.in. Literacką Nagrodą "Nike". Kącka, literaturoznawczyni, krytyczka i pisarka, we "Wczoraj byłaś zła..." zdradziła, że przez długi czas najbardziej absorbowała ją praca w "jednoosobowej agencji ochroniarskiej Matka" i o tym właśnie jest ta opowieść. O relacji matki i córki w spektrum, zwanej przez tą drugą kolejno: Pingwinem i Rudą, o codziennych werbalnych i niewerbalnych dialogach i co najważniejsze - o próbach zrozumienia przez autorkę świata z perspektywy córki. Rozmowa z Kącką o tej i innych jej publikacjach odbędzie się 14.03 o g. 14.

Innej znakomitej gościni, Elżbiety Cherezińskiej, wielu Poznaniakom nie trzeba przedstawiać. Do tej pory wydała 4 cykle i 6 osobnych powieści, w których rekonstruuje, a czasem dekonstruuje polską historię i pokazuje nowe spojrzenie na takie wydarzenia jak rozbicie dzielnicowe, hołd pruski czy kampania wrześniowa. Cherezińska pisze o swoich bohaterach jako ludziach, nie symbolach, co dla niektórych jest kontrowersyjne. Jest także niestrudzoną badaczką, która, bywa, że łączy kropki po swojemu - tak jak w najnowszej powieści Szczodry, w której przekonująco interpretuje konflikt między Bolesławem II a biskupem Stanisławem i stara się przywrócić dobre imię królowi, którego sama nazywa "najskuteczniejszym i najzdolniejszym z Piastów". 14.03 o g. 14 warto posłuchać jej dociekań o tym i innych bohaterach i bohaterkach, których pisarka wyciąga z zamkniętego pudła na strychu i z rozmysłem odkurza.

Sławomir Gortych to bardzo młody autor, który dzięki swojej pasji i pracowitości stał się jednym z najchętniej czytanych, zwłaszcza w Poznaniu (według listy "Co czyta Poznań" publikowanej co roku przez Bibliotekę Raczyńskich). Jego "Karkonoska seria kryminalna", skupiająca się wokół dawnych schronisk górskich i ciążących nad nimi historycznych tajemnic, okazała się fenomenem czytelniczym i sprzedażowym. Sam Gortych jest z zawodu stomatologiem, ale z pasji od dawna popularyzuje wiedzę o Karkonoszach nie tylko w książkach, ale także na blogu i w dodatkowej pracy przewodnika. Za swoje działania został już uhonorowany polsko-niemiecką Karkonoską Nagrodą Literacką, przyznawaną za szczególne zasługi dla promocji literackiego i kulturowego dziedzictwa regionu. Spotkanie z Gortychem odbędzie się 14.03 o g. 12.

W minionym roku w najlepszy możliwy sposób przypomniał o sobie Maciej Siembieda, reportażysta i autor powieści sensacyjnych z nutą historyczną. Przed laty zdobył popularność książką "444", napisaną w duchu powieści Umberta Eco, w której idziemy tropem śledztwa związanego z jednym z najsłynniejszych obrazów Jana Matejki. Po niej Siembieda wydał jeszcze 10 dobrze przyjętych kryminałów, ale to opublikowane w 2025 roku "Gołoborze" przysporzyło mu najwięcej nowych czytelników. Opowieść o dwóch wadzących się rodach z małej wsi w Świętokrzyskiem, luźno zainspirowana głośną przed laty zbrodnią połaniecką, przez wielu nazywana jest najlepszą powieścią minionego roku. Rozmowa z Maciejem Siembiedą już 13.03 o g. 16.

Ciekawa atrakcja czeka na uczestników również... poza targami. 15.03 o g. 11 odbędzie się spacer z udziałem Magdaleny Milert (autorki książki "Dla kogo jest miasto?") oraz Marii Krześlak-Kandziory. Milert to urbanistka, która wyznaje zasadę miast bliskich ludziom - czy taki właśnie jest Poznań? Inne wydarzenia zaplanowane pod egidą Wydawnictwa Poznańskiego to: spotkanie podróżnicze wokół Portugalii z Anną Bittner (14.03, g. 11), panel dyskusyjny "Miasto, natura, człowiek - jak żyć razem?" również z udziałem Magdaleny Milert, której będzie towarzyszyć Jacek Karczewski, wspaniały ornitolog i autor książek o rozpoznawaniu ptaków wokół siebie (14.03, g. 16) oraz spotkanie z Kamilem Janickim wokół zbrodni, skandali i tajemnic II Rzeczypospolitej (15.03, g. 12).

Inni autorzy i autorki, którzy już potwierdzili swój udział w targach, to: Szczepan Twardoch, Katarzyna Bonda, Jakub Małecki, Mariusz Szczygieł, Wojciech Chmielarz, Anna Niemczynow czy Maks Czornyj. Z gości zagranicznych: Abigail Owen i Sebastian Fitzek.

Mistrzowie wśród ilustratorów

Poznańskie Targi Książki nie mogą się odbyć bez wystawy "Salon Ilustratorów" oraz "Mistrzowie Ilustracji". W ramach tej pierwszej zobaczymy prace wybranych, utalentowanych artystów i artystek, którzy dopiero rozpoczynają przygodę z ilustracją. Udział w wystawie jest dla nich pretekstem do pokazania swojego stylu i osobowości, być może także do zdobycia pierwszych zleceń? - W tegorocznym naborze do "Salonu Ilustratorów" swoje prace zgłosiło prawie 140 osób z całej Polski, z czego tylko 40 z nich zostanie zaprezentowanych na wystawie. Bogactwo stosowanych przez nich motywów oraz technik bardzo dużo opowie o przekroju trendów we współczesnej grafice ilustracyjnej - mówi Paulina Węgielnik, kuratorka wystawy.

Tegoroczną Mistrzynią Ilustracji została z kolei Emilia Dziubak, znana m.in. z takich prac jak "Rok w lesie", "A ja nie chcę być księżniczką", "Niezłe ziółko" czy "Proszę mnie przytulić". Wywiad z Emilią Dziubak czeka pod tym linkiem.

Tłumacz też autor

Na swoje punkty programu zaprasza również Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury, a adresuje je nie tylko do przyszłych i aktualnych tłumaczy, ale wszystkich dociekliwych czytelników. Panel "Zwłoki pod drzewami wiśni, czyli współczesna japońska literatura kryminalna" będzie poświęcony szczególnemu zjawisku, jakim są japońskie kryminały, również w kontekście przekładania na język polski osobliwego stylu takich autorów jak Edogawa Ranpo czy Kanae Minato. Spotkanie "Odpowiednie dać rzeczy słowo" - tłumacz wobec nowej wrażliwości", w którym udział weźmie tłumaczka Joanna Krystyna Radosz, będzie próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy istnieje język zupełnie pozbawiony uprzedzeń. Następnie Sebastian Musielak, tłumacz z literatury fińskiej, opowie o skandynawskiej fantastyce w kontekście powieści dla młodzieży "Czarownik".

Co poza tym? Regularne punkty, takie jak "Tłumacz/ka na kanapie", czyli dyżury tłumaczy i tłumaczek, oraz "Tłumaczenie in vivo" - czyli dosłowne podglądanie pracy nad przekładem na żywo, na wielkim ekranie!

Wiele dobra dla dzieci

Dzieci, jako szczególnie mile widziani konsumenci kultury i literatury, ponownie będą miały na Poznańskich Targach Książki własny pawilon i specjalnie dopasowany blok pełen warsztatów, spotkań i innych atrakcji. Teatr Mozaika, dobrze znany stałym bywalcom targów, zaprasza na spektakle "Wielka podróż Papugi - czyli z Papugą za Atlantykiem" oraz "Namiot muzyki i opowieści. Wędrówki po Bliskim Wschodzie" to przedstawienia pełne kolorów i animacji, które postawią na nogi nawet najbardziej marudnych małych widzów.

Organizatorzy Strefy Rodzinnego Czytania przygotują także warsztaty tworzenia zakładek do książek z poznańskimi motywami, spotkanie-warsztaty z udziałem Oli Woldańskiej-Płocińskiej (która zilustrowała m.in. znakomitą książkę obrazkową "Poznań do poznania") czy animacje wokół postaci z wystawy "Mistrzowie Ilustracji" - Emilii Dziubak.

Wiele wydarzeń z myślą o Poznańskich Targach Książki przygotowały również wydawnictwa specjalizujące się w książkach i grach edukacyjnych dla dzieci - Zakamarki, Papilon, Nasza Księgarnia, Dwie Siostry i wiele innych, które potwierdziły swój udział.

Nagradzani

Na uczestników Poznańskich Targów Książki jak zwykle będą czekać wielkie emocje - nie tylko te związane z oczekiwaniem po autografy. Podczas targów poznamy laureatów i laureatki 11. odsłony plebiscytu portalu "Lubimyczytac.pl". Internauci wybiorą swoich ulubieńców w 12 kategoriach literackich, ale od niedawna głosują również na Debiut Roku, Audiobook Roku oraz na Człowieka Książki. Uroczysta Gala Plebiscytu odbędzie się 13.03.

Podczas targów poznamy także wyniki konkursów organizowanych przez Wydawnictwo Naukowe UAM. Są to: Konkurs na Najlepszą Książkę Akademicką o Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz o Nagrodę JM Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Konkurs na Najlepszą Książkę Popularnonaukową o Nagrodę Prezydenta Miasta Poznania oraz Konkurs o Nagrodę Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych im. Księdza Edwarda Pudełki.

Wieloletnią tradycją Poznańskich Targów Książki jest także przyznawanie Nagrody Pegazika w kategoriach: twórca książki dla dzieci i młodzieży (dla autorów i ilustratorów) oraz przyjaciel książki dla dzieci i młodzieży (dla osób i instytucji, które popularyzują czytelnictwo wśród najmłodszych). Do tej pory laureatami tej nagrody byli m.in. Joanna Papuzińska, Wanda Chotomska, Krystyna Miłobędzka czy Wojciech Widłak. Zwycięzcy otrzymują statuetkę Pegazika wykonaną według projektu legendarnego ilustratora Bohdana Butenki - jest zatem o co walczyć!

Izabela Zagdan

• Poznańskie Targi Książki
• 13-15.03
• Międzynarodowe Targi Poznańskie
• bilety: 10-40 zł, wstęp wolny dla nauczycieli i bibliotekarzy

© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026