Conrad Drzewiecki urodził się 14 października 1926 roku w Poznaniu. To tutaj stawiał pierwsze kroki jako tancerz Opery Poznańskiej, a później, po pobycie we Francji i występach na zagranicznych scenach, rozpoczął pracę, która radykalnie zmieniła sposób myślenia o balecie w Polsce. Do kraju przywiózł znajomość technik tańca modern i jazzu, podczas gdy w polskich teatrach wciąż dominowała estetyka klasyczna. Drzewiecki zaczął poszerzać ten język, wprowadzając do pracy z tancerzami nowe techniki ruchu i odmienne sposoby interpretowania muzyki. W Operze Poznańskiej, której baletem kierował w latach 1963-1973, stworzył aż 25 choreografii. Wśród nich znalazły się "Cudowny mandaryn" do muzyki Béli Bartóka, "Ognisty ptak" Igora Strawińskiego czy "Pawana na śmierć infantki" Maurice'a Ravela. Łączył neoklasyczną dyscyplinę z większą swobodą ruchu i ekspresją ciała, sięgając zarówno po dzieła symfoniczne, jak i jazz, rock czy polski folklor. Kulminacją tych poszukiwań było powołanie w 1973 roku Polskiego Teatru Tańca - Baletu Poznańskiego.
Równie istotna była jednak działalność pedagogiczna Drzewieckiego. W latach 1971-1980 pełnił funkcję dyrektora artystycznego Państwowej Szkoły Baletowej w Poznaniu, wprowadzając do nauczania techniki tańca współczesnego. Ten wątek wyraźnie powraca podczas festiwalu, organizowanego od 2023 roku z inicjatywy środowiska poznańskiej szkoły baletowej. W ramach czwartej edycji, odbywającej się pod hasłem "Drzewiecki/Szymanowski - inspiracje", współpracować będą trzy poznańskie instytucje związane z biografią choreografa: Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. Olgi Sławskiej-Lipczyńskiej, Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki oraz Polski Teatr Tańca, a do Poznania przyjadą zarówno uczniowie szkół baletowych z Polski, jak i zagraniczni goście.
Artystyczną część festiwalu otworzy wykład Mirosława Różalskiego o związkach choreografii Drzewieckiego z muzyką Karola Szymanowskiego. Różalski zna tamten okres z własnego doświadczenia - jako uczeń poznańskiej szkoły baletowej występował w przedstawieniach choreografa, a później pracował z nim w Polskim Teatrze Tańca jako pedagog, baletmistrz i asystent. Po odejściu Drzewieckiego przez krótki czas kierował zespołem, a następnie stanął na czele baletu poznańskiego Teatru Wielkiego. Pierwszego dnia uczestnicy obejrzą także jubileuszowy spektakl "Conrad", którego premiera odbędzie się 14 października, dokładnie w setną rocznicę urodzin artysty. Balet i Orkiestra Teatru Wielkiego, pod kierownictwem muzycznym Marty Kluczyńskiej, przypomną cztery choreografie Drzewieckiego: zrekonstruowaną "Etiudę b-moll" do muzyki Szymanowskiego, "Adagio" z muzyką Tomaso Albinoniego, "Krzesanego" Wojciecha Kilara oraz "Odwieczne pieśni" Mieczysława Karłowicza.
Szczególne znaczenie będzie miała próba przywrócenia tych choreografii współczesnym wykonawcom. Stefan Drajewski, autor biografii "Conrad Drzewiecki. Reformator polskiego baletu", zwracał już przed laty uwagę na trudności związane z odtwarzaniem jego repertuaru. Spektakle Drzewieckiego były wręcz zrośnięte z wykonawcami, dlatego tak trudno je dziś wystawiać. Choreograf tworzył je z myślą o konkretnych osobowościach scenicznych, ich możliwościach technicznych i sposobie interpretowania ruchu. Dla współczesnych tancerzy oznacza to konieczność poznania specyfiki jego języka choreograficznego, często wykraczającego poza ramy jednej techniki tanecznej.
Dlatego tak istotną częścią festiwalu będą spotkania z dawnymi współpracownikami artysty. Obok Różalskiego pojawią się Mariola Hendrykowska, jedna z pierwszych solistek Polskiego Teatru Tańca, wykonująca między innymi "Adagio na smyczki i organy" oraz "Yesterday", a także Elżbieta Mazurkiewicz-Kolasińska, związana z zespołem w okresie dyrekcji Drzewieckiego i występująca w jego "Les Biches". Perspektywę historyczną uzupełnią spotkania z badaczami polskiego baletu i teatru tańca. Zaproszenie przyjęli między innymi wspomniany Stefan Drajewski, wieloletnia dokumentalistka działalności Polskiego Teatru Tańca Jagoda Ignaczak oraz historyczka i krytyczka baletu Joanna Sibilska. Rozmowy dotyczyć będą początków zespołu, choreografii i muzycznych inspiracji jego założyciela.
Obok historii istotne miejsce zajmie oczywiście praktyka. Zajęcia tańca współczesnego i próby repertuarowe poprowadzą pedagodzy poznańskiej szkoły baletowej, wśród nich Agata Ambrozińska-Rachuta, a także Andrzej Adamczak - absolwent tej placówki i były pierwszy solista Polskiego Teatru Tańca. Młodzi uczestnicy będą pracować między innymi nad "Humoreską", a publiczność zobaczy także rekonstrukcję choreografii Drzewieckiego do "Piotrusia i wilka" Siergieja Prokofiewa. Ta muzyczna bajka, w której poszczególnym bohaterom przypisano charakterystyczne instrumenty, zyskuje w wersji tanecznej dodatkowy wymiar - postacie, ich charaktery i wzajemne relacje zostają przedstawione również za pomocą ruchu.
Jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznego festiwalu będzie gala finałowa, zaplanowana na 17 października w Polskim Teatrze Tańca. Jej centralnym punktem stanie się prezentacja rekonstrukcji "Pieśni Roksany" z opery "Król Roger" Karola Szymanowskiego, przygotowywana przez prof. Ewę Wycichowską, która przez 28 lat kierowała poznańskim zespołem. Drzewiecki stworzył tę choreografię w 1998 roku, z okazji 25-lecia PTT, już po zakończeniu własnej dyrekcji. Była to jedna z jego ostatnich prac przygotowanych dla tej instytucji. Sama "Pieśń Roksany" należy zresztą do najbardziej rozpoznawalnych fragmentów opery Szymanowskiego - orientalizująca melodyka i rozbudowana linia wokalna znajdują w choreografii swój odpowiednik w zmianach gestu i dynamiki.
Gala obejmie również występy uczestników i prezentacje uczniów Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej, zaś zwieńczeniem wydarzenia będzie wręczenie Nagrody im. Conrada Drzewieckiego, statuetki publiczności i dyplomów uczestnictwa. Jako że tegoroczna edycja wpisuje się w obchody setnej rocznicy jego urodzin, Polski Teatr Tańca przygotował również pokazy archiwalnych filmów, a w Fotoplastykonie Poznańskim można oglądać wystawę "Na scenie. Conrad Drzewiecki i Teatr Wielki w Poznaniu - z archiwum", prezentującą materiały dokumentujące działalność choreografa na scenie poznańskiej opery.
Drzewiecki przez lata uczył swoich wykonawców nowego sposobu myślenia o ciele, wychodząc poza techniki, na których opierała się ich wcześniejsza edukacja. Dziś młodzi tancerze mają do dyspozycji znacznie szerszy język tańca i zupełnie inne doświadczenia sceniczne. Podczas festiwalu spotkają się więc dwie perspektywy - ta zapisana w archiwach i ta, która dopiero powstaje podczas współczesnych prób. Figury, które Drzewiecki przed laty skrupulatnie rozrysowywał w swoich zeszytach, będzie można zobaczyć w ich najpełniejszej postaci - w nieustannym ruchu, pełnym napięć i emocji.
Sebastian Gabryel
- IV Festiwal Tańca Współczesnego im. Conrada Drzewieckiego
- 15-17.10
- Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. Olgi Sławskiej-Lipczyńskiej, Teatr Wielki i Polski Teatr Tańca
- bilety/wstęp wolny
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
Polski Teatr Tańca, ul. Stanisława Taczaka 8
