Teatr przed i po Conradzie

"Traktował sztukę jak religię. Kiedy kreował świat, to wierzył, że ten świat przemienia" - mówiła o Conradzie Drzewieckim Izabella Cywińska. W tym roku obchodzimy jubileusz 100-lecia urodzin artysty, który rzeczywiście zmienił świat - świat polskiego baletu. Stworzył i przez lata prowadził Polski Teatr Tańca, unowocześnił repertuar Opery Poznańskiej, opracował wiele odważnych, zapadających w pamięć choreografii i przeniósł ulotną ekspresję tańca baletowego w trwałe ramy kadru filmowego.

W swoich choreografiach bazował na klasyce, ale z nowoczesnym sznytem. Nie bał się korzystać z popkultury, mieszać folklor z akademizmem. Stworzył balet "Yesterday" do piosenek Beatlesów czy "Krzesanego" do muzyki Wojciecha Kilara. Wpłynął na pokolenia tancerzy nie tylko jako twórca Polskiego Teatru Tańca, ale i dyrektor artystyczny Państwowej Szkoły Baletowej w Poznaniu.

Podczas jubileuszowego spektaklu Balet Teatru Wielkiego pokaże m.in. specjalne wykonanie wspomnianego wcześniej "Krzesanego", w którym Drzewiecki przetworzył folklorystyczny temat w taki sposób, aby nie był on tylko ornamentem, ale sednem choreografii. Wykorzystał dynamizm, rytmiczność i wyrazistość kompozycji muzycznej oraz charakterystyczne kroki znane z tańca góralskiego. Zupełnie inne oblicze Conrada może pokazać wykonanie "Adagio" Tomaso Albinoniego - choreograf skorzystał z neoklasycznej formy wyrazu. Mamy tutaj do czynienia nie z nagromadzeniem efektów, ale bardzo oszczędnym ruchem, odpowiadającym ciężarowi, napięciu i długości frazy. Z kolei "Etiuda b-moll op. 4" z muzyką Karola Szymanowskiego stwarza okazję, by przekonać się, jak Conrad Drzewiecki połączył nastrojowość muzyki z oryginalnymi pomysłami choreograficznymi. Ówcześni krytycy opisywali spektakl jako liryczne i "afabularne" widowisko. Z kolei "Odwieczne pieśni" Mieczysława Karłowicza pozwoliły Drzewieckiemu na połączenie tańca z formami zaczerpniętymi ze sztuk plastycznych. Ciała tancerzy zastygały w kompozycjach figuralnych, tworząc obrazy porównywane do zatrzymanych w ruchu fresków.

Swoje credo Conrad wyraził w słowach: "Sztuka jest zmienna, jest uzależniona od tego, co się dzieje na świecie. Taniec winien wszystko wyprzedzać, a co najmniej partnerować". Warto sprawdzić, czy zinterpretowane na nowo na scenie Teatru Wielkiego w Poznaniu choreografie Drzewieckiego potwierdzą tę intuicję.

Mirella Kryś

• "Conrad"
• premiera: 14.10, g. 19
• Teatr Wielki
• bilety

© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026