Cofnijmy się do 1997 roku, do jednej z piwnic w Kłobucku, gdzie Kuba Kaczmarek i niejaki Szymek zaczęli kombinować z własnym graniem. Pierwszy koncert zagrali rok później, ale na stabilniejszy skład musieli poczekać aż pięć lat. Obok Kuby pojawili się jego brat Tomek i gitarzysta Artur Wilk, a z czasem rozrosła się też sekcja dęta. Wtedy muzyka CGB nabrała rumieńców - ska i reggae dostały rockowe wsparcie, a dęciaki zaczęły rozpychać się łokciami w aranżacjach. Co ważne, ska Całej Góry Barwinków od początku miało przynajmniej kilka adresów - od Jamajki po brytyjskie 2 Tone z jego punkową nerwowością. Grupa lubiła, kiedy skacząca gitara grzęzła gdzieś w przesterze, a bujające melodie ustępowały czasem miejsca dźwiękowej rebelii. Na debiutanckiej "Cała Góra Barwinków" (2004) słychać te fascynacje jeszcze w surowej, młodzieńczej postaci, choć ich reggae-punk zwrócił uwagę już na Przystanku Woodstock w 2003 roku.
Przełom przyszedł wraz z albumem "24 godziny" (2007), którego tytułowy utwór trafił na szczyt listy przebojów Radia Bis, tymczasem "Tracę czas" rozgościło się na antenie Trójki. Barwinki swobodnie wciąż poruszały się między ska a popkulturowym żartem, potrafiąc też rozpędzić przedwojenne tango "Ta ostatnia niedziela" Mieczysława Fogga. Jednak na "Kocham kłopoty" (2010) taneczne klimaty coraz częściej stawały się fasadą dla zaczepnych, społecznych komentarzy. "Beat 2 Meet U" (2013) pokazywał zespół w bardziej rockowo-funkowej odsłonie, a rok później Barwinki dotarły do odcinków na żywo "X Factora". "Sposoby" (2018) przyniosły z kolei piosenkowy luz - z "Onomato" i wersją "Byłaś serca biciem" Andrzeja Zauchy na czele. Z kolei na EP-ce "Pop Goes Ska" (2020) Barwinki porządnie namieszały w aranżacjach przebojów lat osiemdziesiątych - od "Girls Just Want to Have Fun" Cyndi Lauper po "Take on Me" a-ha. Na następny album trzeba było poczekać do 2025 roku. "Fenomen" to wyraz przekory zespołu, ale i pokory. "To w pewnym sensie fenomen tego zespołu, że w ogóle jeszcze istniejemy" - powiedział w jednym z wywiadów Kuba Kaczmarek, przyznając, że granie nie zapewnia muzykom utrzymania.
"Fenomen" to jedenaście utworów, w których ska pozostaje fundamentem, ale słychać też obowiązkowe reggae ("Do środka mnie wpuść"), nerwowy, synkopowany rytm ("Nie mam siły się tak czuć") i rockabilly ("Na godzinę"). Są też teksty Kuby, który teraz częściej śpiewa o odpoczynku i życiowych kompromisach. Jak w "Wolnym dniu", gdzie odlicza czas do chwili wytchnienia, albo w "Mój syn wie", gdzie przyjmuje perspektywę ojca. "To są teksty już czterdziestoletniego faceta" - przyznaje Kaczmarek. Młodzieńczy humor CGB coraz częściej sąsiaduje z dorosłą bezradnością. Szczególny charakter ma jednak zamykająca płytę piosenka "Gdzie jest pies pogrzebany" z tekstem Tadeusza Różewicza, znana już ze składanki "I milczeć, i śpiewać" (2021). Kaczmarek i koledzy zestawili w niej absurdalny humor poety z roztańczeniem swojego ulubionego gatunku. Dla grupy, której nazwę zaczerpnięto z tomu Jerzego Harasymowicza, był to symboliczny powrót do literackich początków.
Zapowiadając "Fenomen", Barwinki oznajmiły, że każdy z muzyków sprawił sobie z tej okazji nowy garnitur - zwłaszcza, że od poprzedniej płyty minęło siedem lat, była pandemia, nowe prace, inne priorytety, doszło trochę siwizny i kilka kilogramów. Tyle że Barwinki wciąż nie mogą usiedzieć w miejscu. Dlatego garnitur garniturem, ale przy takim szaleństwie, jakie potrafi rozpętać "Fenomen", nawet najlepiej skrojony może szybko puścić w szwach.
Sebastian Gabryel
- Cała Góra Barwinków
- 14.11, godz. 20
- Miasto
- bilety
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026