Ostatnia książka Artura Domosławskiego to nominowany do Nike 2017 zbiór reportaży "Wykluczeni", w którym autor przedstawia temat nierówności w różnych częściach świata. O Ameryce Południowej pisał już w swoich wcześniejszych publikacjach, dlatego podczas wtorkowej dyskusji reporter wśród przykładów wykluczenia podawał zarówno Honduras, jak i Palestynę.
- Jeżeli Polska nie przyjęła uchodźców, a przyjęcia siedmiu tysięcy z nich prawie by nie odczuła, skąd lęk? Jak powstaje strach przed innym i dlaczego tak łatwo go wzbudzić? - dopytywał prowadzący spotkanie prof. Przemysław Czapliński. - Odpowiedzią na to pytanie jest niepewność czasów, w jakich żyjemy. Myślę też, że społeczeństwa bezpieczeństwa socjalnego są na lęk mniej podatne. Takimi społeczeństwami trudniej jest manipulować. [...] Główna przyczyna tkwi jednak w prekaryzacji pracy, prekaryzacji naszego losu. W tej sytuacji pojawia się pytanie: skoro ja nie czuję się bezpiecznie, dlaczego mam martwić się o kogoś innego? - mówił Domosławski.
Obaj zaznaczyli, że napędzany przez polityków i media strach, połączony ze znacznymi nierównościami społecznymi, może poskutkować masowym wzburzeniem. Zastanawiali się też, czy w narracji o wykluczeniu jest miejsce na nadzieję. Przemysław Czapliński stwierdził, że reportaże Domosławskiego są przerażające, a skalę cierpień, którą opisuje, wręcz trudno pojąć. Pytał reportera o formy organizacji, z którymi zetknął się podczas podróży: czy były takie, które spełniały swoje zadanie w walce z biedą, dyskryminacją i przemocą? Czy zebrana przez niego na całym świecie wiedza, na temat różnych form wykluczenia, może pomóc nam w zwalczaniu nierówności w Polsce? Artur Domosławski mówił o rozwiązaniach wprowadzonych w Ameryce Południowej: - Żeby taka wiedza mogła pomóc, potrzebne są pomysły czysto techniczne. Spotkałem się z pewną wersją programu 500+ w Brazylii, czyli Bolsa Familia. [...] Wnioski z moich obserwacji mogą nam powiedzieć ogólną prawdę o takich rozwiązaniach: rodzaj polityki, który skompromitowano na poziomie języka, mówiąc o rozdawnictwie, a nie o zwiększaniu szans dla osób biednych, może mieć pozytywne skutki.
Jolanta Kikiewicz
- Nie-boskie narracje: spotkanie z Arturem Domosławskim
- Teatr Polski
- 24.10
