Co roku organizatorki Grandy rozmyślają nad nowym idiomem - hasłem przewodnim, które będzie kojarzyło się z literaturą i tajemnicą, a jednocześnie dawało na tyle szerokie pole do interpretacji, by zaproszeni na festiwal goście, a także publiczność, mogli się pod nim podpisać. Tegoroczny idiom "Lustra" tłumaczą w taki sposób: - Ma być pretekstem do poszukiwań, refleksji oraz rozmów o tym, jak chcielibyśmy być postrzegani, jak się kreujemy i czy pisanie jest zajęciem narcystycznym. Interesuje nas znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy w literaturze kryminalnej odnajdziemy lustrzane odbicie społeczeństwa.
Tegoroczną nowością na festiwalu będzie mała scena, która powstanie na Szachownicy Starego Browaru, na poziomie 0. Odbędą się tam krótkie spotkania jeden na jeden, pod hasłem "Szach-mat!", podczas których czytelnicy jeszcze lepiej poznają festiwalowych gości. Natomiast głównym miejscem spotkań i paneli dyskusyjnych ponownie będzie Słodownia.
Jak co roku na festiwal zaproszeni są nie tylko specjaliści i specjalistki od pisania i wydawania powieści gatunkowych, ale również eksperci z dziedzin "związanych ze śledztwem". Ponownie odbędą się warsztaty z dr Dorotą Lorkiewicz-Muszyńską, mistrzynią antropologii sądowej. Maciej Odoliński, który od wielu lat zajmuje się sprawą kradzieży obrazu "Plaża w Pourville" z Muzeum Narodowego w Poznaniu, pokaże niepublikowane dotąd materiały ze śledztwa. Swój udział potwierdził także Dariusz Gizak - były oficer policji, dziennikarz, autor książki "Byłem w ZOMO. Tajemnice plutonów specjalnych milicji". Dodatkowo, jak co roku, w piątek wieczorem goście festiwalu będą mogli posłuchać wykładu tylko dla dorosłych - tym razem adwokat Anna Zbierska opowie o tym, jak literackie motywy zbrodni mają się do rzeczywistości.
Festiwal Granda to impreza współtworzona przez czytelników, którymi są również organizatorki i zaproszeni goście, dla czytelników. Rozpocznie się, jak u Hitchcocka, trzęsieniem ziemi, czy może raczej... górską lawiną. Na spotkaniu "Trudna przeszłość Karkonoszy, czyli to, co boimy się zobaczyć w lustrze nocą" posłuchamy nie tylko o duchu gór i legendarnych skarbach, ale przede wszystkim o wojennych tajemnicach, którymi wciąż obarczona jest pamięć ludzi i miejsc. Opowie o nich Sławek Gortych, bestsellerowy autor znany z cyklu "Karkonoska seria kryminalna", laureat Karkonoskiej Nagrody Literackiej, a także pasjonat regionu, o którym pisze na blogu - "Zagubiony w Karkonoszach". Gortych opowiada o tych górach ze swadą pasjonata, ale bez potykania się o makabrę i brutalność - w sam raz dla słuchaczy i czytelników, którzy nie chcą podskakiwać ze strachu na fotelu.
Interesującą przeciwwagą będzie sobotnie spotkanie "Lustro sukcesu - czy popularność zmienia pisarza?", w którym udział weźmie Max Czornyj - autor, który pisząc o zbrodniach, stara się wniknąć do umysłów morderców, by zrozumieć albo przynajmniej przybliżyć czytelnikom psychiczne zaburzenia, jakim ulegali. Jego powieści od lat szokują i dzielą czytelników, ale nadal nie znikają z list bestsellerów. Na festiwalu Czornyj będzie promował swoje najnowsze tytuły - "Wampira z Krakowa. Historię seryjnego mordercy, Karola Kota" oraz "Ofiarę", drugi tom cyklu z Erykiem Deryło.
A co mają wybrać wielbiciele i wielbicielki łagodnych kryminałów z komediowym zabarwieniem? Najlepiej panel poświęcony krzywym zwierciadłom komedii kryminalnych, w którym udział weźmie m.in. Marta Kisiel. Prelegentka dała się poznać jeszcze jako autorka fantasy w przezabawnym uniwersum "Dożywocia" (ulubiona postać czytelników zyskała nawet drugie życie w osobnym cyklu "Małe Licho") i pełnym absurdów "Cyklu wrocławskim". W swoich książkach kryminalnych także nie szczędzi czytelnikom uśmiechu, czyniąc ich bohaterami nie do końca rozgarniętych pracowników wydawnictwa (w cyklu "Autokorekta") oraz nieprzebierającą w słowach i czynach panią domu (w cyklu "Tereska Trawna").
Organizatorki Grandy ponownie zadbają o fanów gatunku, którzy chcą napisać własną powieść kryminalną. Spotkanie masterclass dla autorów i autorek przygotowuje Wojciech Chmielarz (znany ze "Żmijowiska" czy "Wyrwy"), który weźmie również udział w panelu poświęconym współpracy na linii pisarz-redaktor. Na redaktorów (także tych aspirujących), ale też na tłumaczy, lektorów, projektantów okładek czy osoby prowadzące bookmedia również czekają spotkania i warsztaty prowadzone przez specjalistów i specjalistki w swojej dziedzinie.
To tylko kilka kropel w morzu nazwisk osób zaproszonych na tegoroczną, 12. już edycję Grandy. Na scenie głos zabiorą zarówno debiutantki (Joanna Ufnalska, Katarzyna Mikiewicz czy Aldona Kucner), jak i kryminalni wyjadacze (Romy Hausmann, Anna Kańtoch, Katarzyna Bonda czy Bartosz Szczygielski i Robert Małecki, którzy podczas festiwalu będą świętować 10-lecie pracy twórczej). Organizatorki zapraszają zwłaszcza do udziału w sobotnich wydarzeniach: - Ten dzień zakończymy nie tylko tradycyjną prezentacją wydawniczych nowości i zapowiedzi podczas Gali Premier, ale szykujemy też niespodziankę. Coś, czego na Grandzie jeszcze nie było!
Izabela Zagdan
- 12. Poznański Festiwal Kryminału Granda
- 25-27.09
- Stary Browar
- wstęp wolny
- na warsztaty obowiązują zapisy
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
Słodownia +3 i Szachownica, Stary Browar, ul. Półwiejska 42
