Opowiada o niej profesor Krzysztof Szydzisz, dyrygent i dyrektor Chóru Kameralnego UAM: - Uniwersytet prowadził wiele międzynarodowych wymian, ale brakowało jednego momentu, w którym to wszystko mogłoby się spotkać. Chcieliśmy stworzyć przestrzeń, w której młodzi ludzie z różnych krajów nie tylko się poznają, ale coś razem zrobią. Śpiew wydał się do tego naturalny. Zaczynaliśmy od uniwersytetów polskich, ale już podczas drugiej edycji, w 1999 roku, zaprosiliśmy chóry zagraniczne.
Od tamtej pory festiwal bardzo się rozrósł - przewinęło się przez niego ponad 8 tysięcy wykonawców z prawie 40 krajów świata. Niezmienna pozostaje jednak idea, którą Szydzisz streszcza w zdaniu: "Ludzie, którzy śpiewają ze sobą, nie walczą ze sobą". Na festiwalu spotyka się młodzież ze skonfliktowanych ze sobą krajów. Polityka nie staje im jednak na drodze do integrowania się i zawierania przyjaźni. Płaszczyzną porozumienia jest muzyka, która pomaga budować uniwersytecką wspólnotę ponad podziałami. To doświadczenie zostaje z uczestnikami na długo. Szydzisz opowiada o spotkaniach po latach, gdy obcy ludzie rozpoznają się na ulicy jako uczestnicy festiwalu.
W tym roku w Poznaniu gościć będą chóry z Polski, Stanów Zjednoczonych, Węgier, Niemiec i Macedonii Północnej. Koncertowym sercem festiwalu będzie Aula Uniwersytetu, ale wykonawców usłyszymy także w innych miejscach. 16 maja w Kościele oo. Jezuitów przy ul. Szewskiej zaśpiewa Chór Instytutu Muzyki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Z kolei 13 maja w Murowanej Goślinie wystąpi Chór Uniwersytetu Adwentystów Dnia Siódmego w Teksasie The University Singers.
Universitas Cantat to nie tylko chóry: organizatorzy otwarci są także na inne formy wykonywania muzyki. 10 maja usłyszymy wokalno-instrumentalny zespół Pięć Stron Świata. To grupa studentów różnych narodowości, których łączy nauka na Wydziale Neofilologii UAM. Artyści wykonają muzykę folkową swoich ojczyzn w autorskich opracowaniach na chór i instrumenty. 13 maja w Kościele oo. Jezuitów zaśpiewa Mehmet Şahin Akinci, jeden z instruktorów na festiwalowych warsztatach, z towarzyszeniem Orkiestry Kameralnej UAM pod dyrekcją Aleksandra Grefa i Dominika Kaczmarka na organach.
Na finał, 16 maja, połączone chóry wystąpią wspólnie z uczniami Wydziału Wokalistyki Estradowej PSM II st. im. F. Chopina w Poznaniu i jazzowym zespołem Jacek Szwaj Band. Wykonają prawykonanie utworu Zuzanny Falkowskiej "ON/OFF for voices, mixed choir, band and live electronics". Takie zamknięcie festiwalu to nie przypadek - kolejną tradycją Universitas Cantat jest wykonywanie muzyki skomponowanej na specjalne zamówienie festiwalu. Służy to nie tylko promocji muzyki polskiej, ale również tworzeniu kultury uniwersyteckiej. Dotychczas dla Universitas Cantat komponowali m.in. Krzesimir Dębski, Jacek Sykulski czy Romuald Twardowski.
- Tym razem nie sięgamy po klasyczne teksty - mówi Krzysztof Szydzisz. - Zadajemy pytanie o to, jak młodzi ludzie funkcjonują w świecie cyfrowym. Fragmentarycznym, szybkim, rozproszonym. W ON/OFF pojawiają się strzępy rozmów, cytaty, hasła. To jest język, którym dziś się komunikujemy. Interesuje nas jednak coś więcej: czy uniwersytet może w tym świecie coś zmienić? Czy może zatrzymać, pogłębić, pomóc człowiekowi wrócić do siebie? To pytanie wykracza poza muzykę.
Pisząc o Universitas Cantat, trudno pominąć kontekst pozostałych poznańskich wydarzeń chóralnych. Ich mnogość wynika z silnych lokalnych tradycji. Wciąż istnieją zespoły, które powstały w trakcie chóralnego boomu w początkach XX wieku. Niektóre osiągnęły spektakularne sukcesy międzynarodowe. Prowadzą je znakomici dyrygenci, a prężne środowisko organizuje wiele festiwali i koncertów. Wystarczy wspomnieć chociażby obejmujące całe miasto Poznańskie Kolędowanie czy prestiżowy konkurs Grand Prix Polskiej Chóralistyki. Universitas Cantat ma wśród nich swoje własne miejsce: - Nie interesuje nas rywalizacja - podkreśla Szydzisz. - Interesuje nas spotkanie. Słuchanie. Budowanie wspólnej opowieści. Może właśnie dlatego ten festiwal jest dziś bardziej potrzebny niż kiedykolwiek. Bo w świecie nadmiaru komunikatów coraz trudniej o prawdziwy dialog. A śpiew - jeśli jest wspólny - wciąż go umożliwia.
Warto jednak zaznaczyć, że specjalizacja nie oznacza zamykania się we własnym gronie. Aula Uniwersytecka oraz inne miejsca koncertowe są otwarte dla wszystkich. I właśnie dlatego każdy z nas może stać się w maju członkiem uniwersyteckiej wspólnoty muzycznej.
Paweł Binek
- Festiwal Universitas Cantat
- 13-16.05
- więcej: strona organizatora
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
