Nad książką Robiński pracował z przerwami od 2019 roku, ale sama ciekawość tego, co znajduje się po drugiej stronie, za horyzontem, zrodziła się w nim, kiedy jako mały chłopiec spoglądał na Morze Bałtyckie, stojąc na polskiej plaży ze stopami zatopionymi w mokrym piasku. Własne doświadczenie z dzieciństwa, już jako dorosły, porównał ze słowami Thomasa Manna, który swojej sześcioletniej córce, Elisabeth, w ten sposób odpowiedział na pytanie o to, co znajduje się za horyzontem Bałtyku: "Horyzont, jeszcze więcej horyzontu! Im dłużej wiosłujesz, tym dalej przed tobą ucieka [...]. Aż wreszcie widzisz przed sobą ląd. Wtedy horyzont znika. Ale wystarczy się odwrócić i znowu go zobaczysz. Tym razem będzie za twoimi plecami". Autor "Faronautów" postanowił sprawdzić prawdziwość słów Manna.
Dzięki literaturze odkrył coś jeszcze. A mianowicie - że istnieje wiele różnych Bałtyków. Stało się to za sprawą inspiracji zaczerpniętej od szwedzkiego poety, Tomasa Tranströmera - laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, który w poemacie "Östersjöar" zaproponował myślenie o Morzu Bałtyckim w liczbie mnogiej, w zależności od punktu na mapie i momentu w czasie, z którego poszczególne osoby patrzą na nie. Robiński podjął decyzję, że sprawdzi to na własnej skórze, wybierając się w liczne podróże do nadbałtyckich krajów: Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji, Finlandii, Szwecji, Danii i, rzecz jasna, Polski. Kolejne rozdziały to nie tyle reportaże z wyjazdów, ale pretekst do tego, by opowiedzieć o Bałtyku na różne sposoby. Zagląda przy tym do licznych tekstów kultury, obierając za przewodników wielu więcej artystów niż tylko wspominani Mann i Tranströmer.
Pozostaje jeszcze kwestia zagadkowego tytułu. Kim są faronauci? By nie zdradzać zbyt wiele, sprowokuję jedynie skojarzenia z astronautami i bohaterem jednej z noweli Henryka Sienkiewicza (kolejnego noblisty w tym zestawie!). Dodałabym do tego jeszcze mitologicznych Argonautów, którzy przecież mieli wiele wspólnego z morzem. Więcej wyjaśni lektura książki Adama Robińskiego.
Adam Robiński - pisarz, publicysta, reporter. Publikuje m.in. w "Tygodniku Powszechnym", "Piśmie", "National Geographic Polska", "Rzeczpospolitej". Autor książek, dla których ważnym tematem jest świat przyrody jak: "Hajstry. Krajobraz bocznych dróg", "Kiczery. Podróż przez Bieszczady", "Pałace na wodzie. Tropem polskich bobrów", "Puszcza domowa. Co kryje Kampinos" oraz "Wodyseja, czyli prawdziwa historia Kory z Wierzbowej Łąki". Laureat m.in. Nagrody Magellana, Nagrody Traveler, Nagrody Planeta Izabelin, Grand Prix oraz Nagrody Publiczności Festiwalu Literatury Górskiej w Lądku-Zdroju.
Mirella Kryś
- Spotkanie autorskie z Adamem Robińskim wokół książki "Faronauci. Dookoła Bałtyku"
- 18.09, g. 18
- Księgarnia Bookowski, CK Zamek
- zapisy
© Wydawnictwo Miejskie Posnania 2026
