Album zawiera 138 dotąd niepublikowanych fotografii, dokumentujących działalność publiczną i życie prywatne wielkiego kompozytora, dyplomaty i działacza niepodległościowego - Ignacego Jana Paderewskiego. Zdjęcia pochodzą z okresu od początku 1919 roku, czyli objęcia stanowiska premiera polskiego rządu, aż do drugiej połowy lat 30 tj. założenia z inicjatywy m.in. Paderewskiego i gen. Sikorskiego tzw. Frontu Morges (opozycyjnego wobec sanacji).
Fotografie pokazują Paderewskiego jako premiera, dyplomatę ale też prywatnie z żoną i przyjaciółmi. Bardzo szczegółowo przedstawiona jest jego posiadłość Riond-Bosson w szwajcarskim Morges.
- Album udało się pozyskać dzieki obserwacji rynku antykwarycznego, we współpracy z domem aukcyjnym w Szczecinie, od rodziny właściciela albumu. Staramy się już pozyskiwać eksponaty do nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego, więc zdecydowaliśmy się na zakup - powiedział nam prof. Olaf Bergmann z Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości.
Wszystkie są czarno-białe lub w sepii i zachowały się w bardzo dobrym stanie. Nie ma wątpliwości, że są to zdjęcia dużej wartości historycznej. O ocenę pozyskanego albumu zapytaliśmy eksperta, dr. Piotra Grzelczaka z IPN w Poznaniu.
- Album należący prawdopodobnie do jednego z sekretarzy Mistrza jest bez wątpienia cenną pamiątką, posiada znaczną wartość antykwaryczną, zaś jego zakup to z pewnością sukces poznańskiej placówki muzealnej. Na podstawie jedynie medialnych doniesień i kilkunastu fotografii opublikowanych w Internecie trudno mi jako historykowi powiedzieć na jego temat więcej. Całego albumu jeszcze nie wiedziałem, ostateczną opinię, jak każdy badacz, mógłbym sformułować dopiero na podstawie badań opartych o zasadę zewnętrznej i wewnętrznej krytyki źródła historycznego. W przypadku odbitek fotograficznych, z jakimi w tym przypadku mamy do czynienia, wymagałoby to dodatkowo analizy porównawczej ze zbiorami przynajmniej kilku instytucji przechowujących bogatą spuściznę archiwalną pozostawioną przez Paderewskiego, w tym zwłaszcza Archiwum Akt Nowych, Hoover Institution oraz Polish Music Center przy University of Southern California.
Dla przykładu zauważmy, że przynajmniej jedna z prezentowanych fotografii posiada swoją bliźniaczą kopię w zbiorach tej ostatniej placówki, która dodatkowo w zeszłym roku była reprodukowana w albumie prof. Anny Krochmal, Król pianistów w świecie polityki. Ignacy Jan Paderewski w dokumentach archiwalnych, Warszawa 2019 (s. 108). Owa drobnostka nie może jednakowoż podważać wartości samego albumu jako takiego. Jego zamknięta, spójna forma w sekwencyjny i przemyślany sposób buduje bowiem jedyną w swoim rodzaju opowieść o I.J. Paderewskim, stanowiąc doskonałe odbicie zarówno czasów, w których tworzył, jak i powszechnego szacunku jakim się wówczas cieszył. Wielkopolskiemu Muzeum Niepodległości należą się zasłużone gratulacje - ocenia dr Piotr Grzelczak z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Poznaniu.
Wielkopolskie Muzeum Niepodległości będzie w najbliższych dniach publikować zdjęcia z albumu na swoim profilu na Facebooku. U nas - dzięki uprzejmości Muzeum - już teraz prezentujemy kilka z nich.
oprac. SZYM
