Komiksy czarno-białe i kolorowe, poważne i rozrywkowe, superbohaterskie, fantastyczne i kryminalne, dla dzieci, młodzieży, a także przeznaczone tylko dla dorosłych czytelników będą tematem dyskusji i analiz w czasie odbywającego się pod koniec kwietnia Poznańskiego Festiwalu Sztuki Komiksowej. To najlepsza okazja, by osobiście sprawdzić, co teraz dzieje się w świecie obrazkowych opowieści.
- Lenin mawiał, że zaufanie jest dobre, ale kontrola jest lepsza, a Duńczycy odwracają to porzekadło, uważając, że kontrola jest dobra, ale zaufanie tańsze - mówi Sylwia Izabela Schab, autorka książki Dania. Tu mieszka spokój, tłumaczka i literaturoznawczyni związana z Katedrą Skandynawistyki UAM.
- Mamy w Polsce szereg przysłów typu "Gość w dom, Bóg w dom". Nie muszę chyba jednak udowadniać, że deklaracje swoje, a rzeczywistość swoje. Ale te przysłowia nie wzięły się znikąd, lecz z przeświadczenia, że dom ma centralne miejsce w naszym życiu - mówi Waldemar Kuligowski, autor książki Z roślin, z dźwięku, z marzeń. Domy świata.
Wiele razy słyszałem od pragmatyków, że literatura piękna mniej jest warta niż publikacje naukowe czy poradniki. I choć dusza literaturoznawcy cierpiała katusze, nie zawsze byłem w stanie odpowiedzieć celnymi kontrargumentami. I tu ze spóźnioną odsieczą przybywa Czytać, dużo czytać Ryszarda Koziołka. Zbiór tekstów cenionego badacza to jedna wielka apologia i apoteoza narracji fikcyjnych. Wynika z niej, że nawet jeśli od czytania nie staniemy się lepsi, to na pewno w jakiś sposób bogatsi. Wewnętrznie.
Jesteśmy chyba w dość osobliwym momencie dziejów. Oto bowiem maszyna, na której (a może: z pomocą której) piszę te słowa, podkreśla wyraz "antropocen" jako błędny, tak, jakby nie miała jeszcze świadomości, że era nas - ludzi - na tej planecie się kończy. Tymczasem literatura, kultura, zdają się to wiedzieć nie od dziś.
Gdyby tę książkę wydał pisarz z Polski - a nie Ukrainiec - bardzo możliwe, że wywołałby burzę. Albo, z uwagi na sytuację, nie wydałby jej wcale. Ukazuje ona bowiem w sposób karykaturalny życie polityczne i codzienne w Ukrainie po Majdanie, kilka lat przed pełnoskalową agresją Rosji. W trakcie czytania nasuwa się pytanie - gdzie kończą się satyra i sowizdrzalstwo, a zaczyna fabularyzowany reportaż?
Czegóż to tu nie ma! Jest fresk Drzewo penisowe z XIII wieku, z jednego z neapolitańskich kościołów, jest Mona Lisa nie tylko tajemniczo się uśmiechająca, lecz bardziej w negliżu niż wszyscy ją znamy, wreszcie dzieło Hokusaia, które na wyobraźnię działa bardziej niż słynna Wielka fala w Kanagawie. Można by tak wyliczać bez końca...
Książki to nie tylko kultura, lecz również prężnie działający rynek wydawniczy. Dlatego też w dniach 10-12 marca zarówno ci, którzy żyją literaturą, jak i ci, którzy żyją z literatury, powinni z powodów pragmatycznych zjawić się w Poznaniu. W tym czasie delegacje najważniejszych (i nie tylko) wydawnictw w kraju spotkają się na terenie MTP z czytelnikami, potencjalnymi kontrahentami i przedstawicielami mediów. XXI edycji Poznańskich Targów Książki tradycyjnie już będą towarzyszyć spotkania z pisarzami, wystawy i warsztaty.
Gdyby tylko ta książka ukazała się, kiedy studiowałem jeszcze polonistykę! Historyk Tomasz Potkaj napisał Akwarium z wyczuciem, czyniąc zadość nie zawsze przecież fascynującej prawdzie o dziejach zinstytucjonalizowanej literatury, a jednocześnie ubarwiając swój reportaż żywymi anegdotami. Samokrytyki i afery, walka o mieszkania, wpływy i prawo do publikacji, romanse, alkohol i bijatyki - wszystko to wpisuje się w opowieść o Związku Literatów Polskich PRL-u. Choć to oczywiście poważny reportaż z popularnonaukowym sznytem, a nie tania sensacja.
